“ If Pierre tells something about Paul,

we learn more about Pierre than we learn about Paul. “ – Spinoza *

 

Persona, ürün/hizmet kullanımında satın alma kararı, teknoloji kullanımı, müşteri temas noktaları tercihi, hayat tarzı ve beğenileri gibi alanlarda ortak davranış paternleri gösteren kullanıcıları temsil eden kurgulanmış kişilerdir.

Persona Nasıl Yaratılır?

Persona oluşturmaya ürün kullanıcı kitlesinden kişilerle birebir görüşmeler yapılarak başlanabilir. Personayı oluşturacak veri modelleri en az 11 görüşmede belirmeye başlayacaktır. Kullanıcı görüşmeleri, kullanıcı-ürün-ortam bağlamında yapıldığında verimli olacaktır.

Etnografik araştırma yöntemleri (örn. contextual inquiry) ile kullanıcının ürün kullanımını gözlemlemek, kullanıcının fiziksel ve zihinsel davranışı (acıları, memnuniyeti vb.) ve motivasyonu ile ilgili sadece bir online anketin sağlayacağından daha kaliteli veri sağlar.

persona-1

Ürün/hizmet sahibi paydaşlar ile UX Araştırmacıları bu aşamada mutlaka biraraya gelmelidir. Şirket paydaşları persona kavramını yabancılayabilir, ‘biz tüm insanlığa diş fırçası satıyoruz!’ diyebilir. Burada araştırmacının doğru sorularla paydaşlardan alacağı her kullanıcı tipi adhoc persona’dır. Bu adhoc personalar -ki bir UXservices workshop’ı sırasında tam 18 adet çıkartmıştık- farklı metodlarla gerçek personalara dönüştürülebilir. Burada “markaya en fazla değeri katacak” ya da “toplum temsil yüzdesi en çok olan” gibi kriterlere göre önceliklendirme yapılabilir.

Analiz Nasıl Yapılmalıdır?

Kullanıcı davranışlarını anlamak için yapılan araştırmalardan sonra toplanan verilerden ayrışan (extreme) veriler ve ortak davranış paternleri ayrıştırılır. Ortak davranışları ve ortak motivasyonları olan kullanıcılar kümelendirilir (ortak paternler sergileyen 5-7 kişi bir personayı oluşturabilir).

Personayı Çalıştır!

Personanın ürün/web sitesini kullanım senaryosu nedir? A personası için internet paketi satın almak ve SMS paketi aboneliği temel işlemken, B personası için konuşma paketi satın almak temel işlem olabilir.

Senaryolar belirlendikten sonra kullanıcı yolculuğu haritasını çizin ve bu yolculukta kullanıcınızın temas ettiği noktalarını belirleyin. Kullanıcı yolculuğu her bir persona için farklı olacaktır. Yolculuğu resmetmeniz, kullanıcının hangi noktada nasıl zorlandığını ya da hangi noktaları keyifle karşıladığını çok daha net görmenizi sağlayacaktır.

Özge Sevindir
UXservices Kullanıcı Deneyimi ve Kullanılabilirlik Uzmanı

Kaynakça:

* UX Design & Usability Mentor Book / Emrah Yayıcı

http://uxmag.com/articles/personas-the-foundation-of-a-great-user-experience

http://uxmag.com/articles/get-out-of-the-lab-and-into-the-real-world