Tüm bunlar olup, kanallar çeşitlenirken omnichannel kavramı hayatımıza girdi. Kullanıcı deneyimi dendiğinde her zaman en çok önemsenmesi gereken kavramlardan biri olan “tutarlılık” burada da devreye giriyor. Markanın offline mağazasında, online mağazasında, mobil uygulamasında, promosyonlarında ve sayabileceğimiz daha birçok platformda ayrı pazarlama stratejileri yürütmesi “tutarsızlığa” sebep oluyor. Bu durum kullanıcının her bir platformda birbirinden çok farklı deneyimlerle karşılaşmasına sebep oluyor ve kullanıcı deneyimi olumsuz yönde etkileniyor. 

Omnichannel kavramının ve stratejisinin bu kadar önemsenmesinin sebebi ise yalnızca bir platformda bile her zaman savunduğumuz “uçtan uca” iyi bir deneyim sunma amacımızın tüm markaya yayılması gerektiğinin biliniyor olması.

Bu sayede bütüncül bir stratejiye baktığımızda, kullanıcı tüm platformlarda kendisiyle aynı dili konuşan ve birbirini tamamlayan tek bir markayla muhattap olduğunu kavrıyor ve farkında olsa da olmasa da bu deneyim markaya tutunmasını kolaylaştırıyor.

Özellikle çok kanallı bir ekosisteme sahip olan büyük giyim markalarını iyi örnekler olarak gösterebiliriz. Kullanıcılarına online mağazadan aldıkları bir ürünü fiziksel mağazadan teslim alma, mağazada denediği bir ürünü istediği adrese kargolama, yine online’dan aldığı bir ürünü fiziksel mağazadan iade etme gibi opsiyonlar sunan ve bunların her birinde kullanıcıya benzer deneyim sunan mağazalar omnichannel pazarlama kavramının hakkını veriyor diyebiliriz.

Peki bu tutarlılğı sağlamak bize ne gibi faydalar sağlar?

Güven: Tutarlılık müşterilerinizin firmanıza güven duymasını kolaylaştırır.

Aşina Olmak & Öğrenilebilirlik: Tutarlı deneyimler sunmak müşterilerinizin size ait yeni bir platformla karşılaştıklarında bunu kolayca öğrenebilmelerine ve kolay adapte olabilmelerine olanak sağlar.

Verimlilik: Tasarımlar ve deneyim tüm kanallarda tutarlı olduğunda müşteriler günlük yaşamlarında herhangi bir kanalda herhangi bir görevi hızlı ve verimli bir şekilde tamamlayabilirler.

Markaya olumlu katkıları olacağından emin olduğumuz bu tutarlılığı nasıl sağlayabiliriz?

Kanallar ekosisteminde bu tutarlılığın uygulanması gereken 3 ana deneyim alanı vardır:

1-Çekirdek İşlevsellik

Tutarlılığı sağlamak istiyorsanız önce markanızın hangi işlevleri desteklediğini ve kullanıcılarınızın tamamlaması gereken en yaygın görevlerin neler olduğunu tespit etmeniz gerekiyor.

Örneğin; masaüstü bilgisayarda daha rahat yapılacağını düşündüğünüz bir görev için bilgisayara erişimi olmayan kullanıcıları da düşünmeli ve bu görevin mobil kanallardan da gerçekleştirilebilir olmasını sağlamalısınız.

2- Müşteri Bilgisi

Kullanıcılar kanalların kendi arasında konuşmalarını beklerler. Örneğin; müşteri hizmetlerini arayıp bir işlem yaptığında bu işlemin anında mobil uygulamaya yansımasını bekler. Bu yansıma eş zamanlı olarak sağlanamadığında kullanıcılar kuruluşunuzun yetkinliğini sorgulayabiliriler. Markanın böyle basit bir işlemi geciktiriyor olması kullanıcıların firmanın teknoloji ile ilgili süreçlerine olan güvenini sarsabilir.

3- Görsel Tasarım

Her bir kanalda kullanılan görsel dil benzer olmalıdır. Örneğin mobil uygulamanın, web sitesinin, mağazada kullanılan vitrin tasarımının, paketlemenin dili benzer olmalı ve kullanıcıya benzer şeyler hissettirmelidir. Biri çok resmi bir dil kullanırken diğerinde samimi bir dil kullanılmamalıdır. Biri çok soğuk tonlarda, şık bir tasarıma sahipken, diğeri neon renklerle, çocuksu bir tasarıma sahip olmamalıdır. Bu, tüm kanallarda kullanıcıya aynı markayla muhattap olduğu düşüncesinin pekişmesini sağlayacaktır.

Özetle, kullanıcılar çeşitli görevleri çeşitli zamanlar içinde tamamlamak için kanaldan kanala geçtiklerinde farklı kanal deneyimlerine maruz kalırlar. Bu deneyim, görsel tasarım, içerik, işlevsellik gibi çok fazla unsurdan etkilenir. Tüm kanalların tutarlı bir deneyim sunması kullanıcının markaya olan bağlılığını arttıracaktır.

İmge Akbulut

UXservices, UX Designer

Kaynak:

https://www.nngroup.com/articles/omnichannel-consistency/

The post Omnichannel (Çok Kanallı) Deneyimde Tutarlılığın Önemi appeared first on UXservices.

Tate Modern, Pompidou, Artium Vitoria, Joan Miro Foundation gibi dünyaca ünlü müze ve galerilerde çalışmaları ile yer alan sanatçı Rosana Antoli ile gerçekleştireceğimiz Circuit’e davetlisiniz!

Rosana Antoli & ArtBizTech & UXservices

Sanatçı Rosana Antoli, gerçekleştirdiği çalışmalarda günlük yaşamımızda tekrarladığımız jestleri (gestures) araştırarak, toplumda edindikleri yerleri ve bağlantıları ortaya çıkarıyor. ArtBizTech tarafından fasilite edilecek bu Circuit’te Rosana, akışkanlık (fluidity) ve kopma (rupture) kavramlarını karşılaştırarak, bedensel hareketlerin ortak deneyimi üzerine perspektiflerini paylaşacak. Sunumu ile katılımcıları ürünlerin, şehirlerin ve mekanların tasarımında kusursuzluğun her zaman arzu edilip edilmediğini sorgulamaya yönlendirecek.

UXistanbul kapsamında herkesin katılımına açık olarak gerçekleştirilecek bu etkinliğe kayıt olmak veya daha detaylı bilgi edinmek için aşağıdaki Eventbrite linkini takip edebilirsiniz.

Permeating the Screen

Tarih: 7 Nisan 2021, Çarşamba
Saat: 19:00 – 20:00

Not: Etkinlikte İngilizce-Türkçe simültane çeviri imkanı sağlanacaktır.

–Biletler tükendi.

The post Rosana Antoli ve ArtBizTech ile Açık Circuit appeared first on UXservices.

Etkileşim Tasarımı, UX tasarımının önemli bileşenlerinden biridir. Bu makalede de Etkileşim Tasarımı’nın boyutlarından bahsedeceğiz.

Kullanıcı ve ürün arasındaki etkileşimin kurgulanmasıdır. “Ürün” denince ilk akla gelen genelde mobil uygulama ve web sitesi olur ama bu noktada fiziksel bir ürün üzerinden de düşünmemizin hiçbir sakıncası olmayacaktır. Aksine, fiziksel ürün üzerinden düşünmek, Etkileşim Tasarımını somut bir biçimde anlamamıza yardımcı olacaktır.

Etkileşim Tasarımı çalışmasının amacı, kullanıcının aradığı içeriğe ya da fonksiyona hızlıca ve doğru biçimde ulaşmasını sağlamaktır. Kullanıcıyı aradığına ulaştırırken bir akış oluşturmalı ve tasarımınızın hem akılda kalıcı hem de kolay öğrenilebilir olmasına özen göstermelisiniz elbette.

Gözümüzde daha kolay bir şekilde canlandırabilmemiz için 5 boyutlu bir model üzerinden anlatacağız Etkileşim Tasarımını.
Bu model öncelikle, etkileşim tasarımcısı olan Gillian Crampton Smith tarafından 4 boyutlu olarak sunulmuştur. Daha sonra Kevin Silver adında başka bir uzman etkileşim tasarımcısı tarafından ise IDEXX Laboratories’te bir boyut daha eklenerek 5 boyutlu hâle getirilmiştir.

Boyutları incelemeye başlayalım.

Etkileşim Tasarımı – 1. Boyut – Kelimeler

Özellikle de “aksiyon butonu” gibi etkileşimlerde oldukça önemlidir. Butonlardaki kullanımlarında aksiyonu hemen çağrıştıracak şekilde kullanılmalıdır. Kullanıcıya herhangi bir alanda bir bilgi verip, yönlendirme yapacaksa da kesinlikle kullanıcıyı boğmadan, verilmek istenen pür bilgiyle kullanılmalıdır. Tabii bu bilgiyi kimin dikkatini çekmek için verdiğiniz de çok önemlidir.

Etkileşim Tasarımı – 2. Boyut – Görsel Gösterimler

Görseller başlığının altında görsel sayılabilecek çoğu şeyi toplayabiliriz. Bunlar fotoğraf, ikon, diyagram, buton şekli, tipografi şeklinde sıralanabilir. Aslında özetle kullanıcının dikkatini çekmenin ilk yolu bu öğeleri kullanmaktır. Eğer vermek istediğiniz bilgiyi kötü bir şekilde görselleştirirseniz verdiğiniz bilginin kullanıcı gözünde dikkat çekici hiçbir yanı olmayacaktır. 

Etkileşim Tasarımı – 3. Boyut – Fiziksel Nesneler veya Boşluk

Görsellerin dikkat çeken ilk elementler olduğundan ve önemlerinden bahsettik. Fakat nereye konumlandırıldıkları ve kullanıcının hangi şartlarda bu görsellerle etkileşimde olacağı da bir o kadar önem teşkil etmektedir. Dikkat çekici öğeler dağınık bir hâlde yerleştirildiğinde, etkileşim olumsuz etkilenir. Sebebi ise aynı ürünün farklı şartlarda kullanıldığında tek ve kesin bir deneyim yaşatmamasıdır. Örneğin web sitesi kullanıcılarından biri bu siteyi mobil cihazından toplu taşımada ziyaret ederek işlem yaparken; diğeri ofisinde, güçlü bir wi-fi ağına bağlanarak desktop ekranda çok kolay bir şekilde işlemini gerçekleştirmektedir. Bu sebeple ürünün hangi şartlarda hangi kullanıcı tarafından hangi platformlarda kullanılacağı Etkileşim Tasarımında düşünülmesi gereken önemli etkenlerdendir.

Etkileşim Tasarımı – 4. Boyut – Zaman

Animasyonlar, videolar ve sesler bir işlem tamamlandığında ya da tamamlanmasına kadar geçen sürede kullanıcının heyecanını yüksek tutmaya yardımcı olur. Bir işlem başarılı şekilde sonuca ulaştığında hoş bir bildirim sesi ile tik animasyonu oynatılabilir. Elbette çok uzun sürecek, deneyimi olumsuz etkileyecek kadar uzun bir sürede yapılmadığı sürece etkili olacaktır. “Progress bar”lar da bu boyutun doğru kullanımlarına örnek olarak verilebilir.

Etkileşim Tasarımı – 5. Boyut – Davranış

Kullanıcıların ürünleri kullanırken nasıl davrandıkları ya da davranacakları Etkileşim Tasarımı’nın dikkat ettiği önemli bir unsurdur. Ürünün bahsettiğimiz dört boyutunun bir arada nasıl çalıştığı, doğru geri bildirim verip vermediğiyse en önemli unsurdur. Kullanıcılardan gelen ilk tepkiler tasarladığınız etkileşimin ne kadar doğru olduğunu anlamanızı sağlar. Bu sayede bütün deneyimi sezgisel ve basitleştirilmiş bir akış üzerine kurarak kullanıcılarınıza iyi bir deneyim yaşatabilirsiniz. 

Etkileşim tasarımı yalnızca kullanıcının ürünle nasıl etkileşime girdiğine odaklansa da, sonuç olarak kullanıcı deneyiminin bir parçasıdır.

Tuğçe Kabacaoğlu
UXservices, UX Designer

Kaynaklar:

https://www.uxmatters.com/

https://www.usability.gov/

https://www.interaction-design.org/

https://uxdesign.cc/

https://usabilitygeek.com/

The post Kullanıcı ile Ürün Arasındaki Diyalog: Etkileşim Tasarımı appeared first on UXservices.

Kullanıcı Araştırmalarının Temeli

Katılımcı seçiminin kullanıcı araştırmalarında bu kadar önemli olmasında araştırma sonucu elde edilecek bulguların doğruluğuna veya önemine doğrudan etki etmesi olarak gösterebiliriz. Farz edelim bir kullanıcı araştırmasında seçilen kullanıcılar, o ürün veya servisle ilgisi olmayan bir profilden seçildi. Bunun sonucunda bu çalışmaya bu profili temsil eden kişilerle devam edilecek ve onların sunduğu bilgiler üzerinden bulgular elde edilip, önceliklendirilip, raporlanıp ilgili müşteriye sunulacak. Bunu takiben ise bu müşteri bu rapor üzerindeki bulguları dikkate alarak ya sıfırdan bir ürün veya servis tasarlayacak ya da kendilerinde var olan ürün veya serviste değişiklik yapmak için tasarım kararları verip piyasaya sunacak. Piyasaya sunulduktan sonra kullanıcılarının ihtiyaçlarına hitap etmediği için -bir mucize olmadığı sürece- tarihin tozlu sayfalarında yerini bulacak bir ürün veya servis olarak kalacak. Olay örgüsüne bakıldığında kelebek etkisi oluşturan yanlış katılımcı temini oluyor. Bunun sonucunda bütün süreç etkileniyor ve o zamana kadar harcanmış olan maddi kaynaklar ve emek boşa gitmiş oluyor. Eğer başta katılımcı temini doğru gerçekleştirilseydi ya da katılımcı temininde yapılan hata fark edilip düzeltilseydi, çok daha az kaynak ve emekle kullanıcı araştırması tamamlanmış olacaktı.

Katılımcı Temin Etme Yolları ve Aralarındaki Farklar

Kullanıcı araştırması yapmaya başlamadan önce hangi katılımcı temin etme yolunun kullanılacağının belirlenmesi gerekiyor. Bu yöntem genel olarak projenin içeriğine, araştırmanın yapılması için gerekli süreye, harcanması gereken miktara ve katılımcılara erişimin kolaylığına göre değişebiliyor.

Katılımcı Temin Eden Ajanslar

Birçok projede katılımcı bulmak için en etkili yöntem katılımcı temin eden ajanslarla çalışmak oluyor. Her ne kadar en fazla maddi kaynak gerektiren yöntem bu olsa da, zaman ve emekten sağladığı tasarruf bunun göz ardı edilmesini sağlıyor. Bu tarz ajanslar onlara verilen brief neticesinde kendi katılımcı havuzlarından veya dışından katılımcı temin edebiliyorlar. Bu sayede normalde çok daha fazla zaman alabilecek katılımcı temin etme süresi, eğer katılımcılar çok uç kullanıcı gruplarından değilse, dört ile on gün arasına kadar düşüyor. Bu süre eğer kullanıcı segmenti veya profili çok ana akımdansa daha da düşebiliyor.

Müşterinin Firmasındaki Çalışanlar

Bu katılımcı temin etme yolunda, katılımcının seçilmesinin müşteriye kalması halihazırda kullanıcı araştırması yapılması istenen projede yer alan veya almış kişilerin yapılacak kullanıcı araştırması için seçilmesi gibi olumsuzluklara yol açabiliyor. Bu yüzden bu yöntem uygulanırken katılımcı belirleme kriterlerinin ilgili firmaya açık bir şekilde belirtilmesi ve bunlara kesinlikle uyulmasının istenmesi gerekiyor. Her ne kadar çalışılan firma uyarılabilse de, katılımcı seçme sürecinin kontrolü onlarda olduğu için bu olumsuzluklar devam edebiliyor.

Yakın Arkadaşlar ve Akrabalar

Yakın arkadaşların ve akrabaların pilot çalışmalar dışında yapılan çalışmada kullanılması o çalışmadan çarpıtılmış bulguların elde edilmesine yol açabilir. Çünkü, bu kişiler genellikle çalışmayı yapan kişiyle aralarındaki ilişkiye dayanarak davranışlarında veya  yaklaşımlarında farklılaşma eğilimi gösteriyorlar. Bu yüzden onları sadece çalışmanın senaryosunun denendiği pilot çalışmalarda kullanmak daha faydalı olabilir.

İş Arkadaşları

Eğer yapılacak çalışma ile ilgili önceden bir bilgisi yok ve çalışmayı yapan kişi ile aynı pozisyonda ya da ilişkili bir pozisyonda çalışmıyorsa, zorunlu kalındığında çalışmadan önce yapılan pilot çalışmada senaryo akışını test etmek amaçlı aynı iş yerinde çalışan bir arkadaş kullanılabilir.

Gerilla Yolu

Eğer zaman ve maddi kaynak sıkıntısı varsa gerilla yolu ile kullanıcı temin edilebilir. Bu yöntemde çalışmada yer alan kişi veya kişiler dışarıya çıkarak aradıkları segmente veya profile uygun kişileri teker teker sorarak bulmaya çalışıyor. Her ne kadar aranan profilden veya segmentten olan kişileri bulmak zor olsa da, harcanan zaman ve maddi kaynağın az olması bu yolu zor günlerde kullanmaya uygun kılıyor.

Firma İçi Katılımcı Havuzunu Kullanma

Bazı firmalar ise çoğunlukla kendi katılımcı havuzunu oluşturup onların arasından katılımcı seçiyor. Bu yol katılımcı havuzunun sürekli yenilenmesi, katılımcılarla daha fazla iletişim gerekmesi gibi yükler oluşturduğu için birçok firmayı sadece bu işi yapan kullanıcı temin eden ajanslara yönlendirdi.

Katılımcı Bulma Sürecinde Gerekli Belgeler

Katılımcı temin etme sürecinde katılımcılarla olan karşılıklı güvenin sağlanması ve onlarla olan iletişimin güçlendirilmesi için çeşitli belgelerin imzalanması gerekiyor.

Rıza Formu (Consent Form)

Çalışmaya katılmadan önce katılımcıların yapılacak çalışmaya kendi istekleriyle katıldıklarının belirtilmesi amacıyla rıza formu imzalatmak gerekiyor. Böylece aksi bir durum olduğunda yetkililere ilgili katılımcının çalışmaya kendi rızasıyla katıldığı kanıt olarak sunulabilir.

Gizlilik Sözleşmesi (Non-disclosure Agreement)

Çalışılan firmalar eğer toplum yararına bir çalışma yapmıyorlarsa yaptırdıkları çalışmanın diğer firmalara sızdırılmasının engellenmesini istiyor ve bu yüzden de çalışmaya katılan kişilerin bu çalışmada kendilerine sunulan bilgi ve gösterilen materyalleri başka birisine anlatmayacağına dair gizlilik sözleşmesi imzalamasını bekliyor. Bu sözleşme katılımcıların çalışmayı yaptıran müşteriye yüksek miktarda tazminat ödemesini gerektireceği için onların bu gizli bilgileri ve materyalleri paylaşmasını engelliyor.

Teşekkür Mektubu (Thank you Letter)

Bu mektup, çalışmada yer alan katılımcılara kendilerinin verdiği bilginin ve ayırdıkları zamanın değerli olduğunu göstermek amacıyla veriliyor. Teşekkür mektubu kullanıcıya yapılan çalışma sonunda verilebilir. Herkese yazılmış bir teşekkür mektubu yerine, kişinin ismini içeren daha kişiselleştirilmiş bir mektup,  kullanıcının çalışmayı yapanlar hakkında daha olumlu izlenimi olmasını sağlayabilir.

Teşvikler (Incentives)

Katılımcıların bazıları gönüllü olarak kullanıcı araştırmalarına katılsalar da, büyük bir çoğunluğu maddi bir beklenti taşıyarak katılıyor. Nakit para, kuponlar veya diğer para karşılığı kullanılabilecek materyaller kullanıcıları yapılacak bir çalışmaya çekmeyi kolaylaştırıyor. Çalışmayı gerçekleştiren firmalar katılımcılara vermek için (çoğunlukla daha ucuza getirmek için) nakit yerine kupon veriyor. Bu kupon eğer katılımcıya çalışma başlamadan hemen önce verilirse kullanıcı nasıl olsa istediğini elde ettiğini düşünerek çalışmayı bir an önce bitirmeye yönelik yaklaşım ve davranışlarda bulunabilir. Bu yüzden teşviği çalışma sonunda vermek kullanıcıların motivasyonunun yüksek tutup çalışmadan yararlı sonuçlar elde edilmesini sağlayabilir. Verilecek bu teşvikler ise  yapılacak çalışmanın süresine, kapsamına, katılımcının bulunmasının zorluğuna ve katılımcının çalıştığı meslekte aldığı saatlik ücrete göre değişiklik gösterebilir.

Özetle, katılımcı bulma sürecininin kullanıcı araştırmasından ayrı olmadığını, iç içe geçtiğini aklımızdan çıkarmamamız gerekiyor. Yanlış katılımcı temin yolu veya yanlış kullanıcı profilinden katılımcı seçimi, yapılan kullanıcı araştırmasının tamamen yanlış şekilde yapılmasına ve bunun sonucunda yanlış tasarım kararları verilip tüketicinin ihtiyacını karşılamayan başarısız ürün ve servislerin piyasaya sürülmesine yol açacaktır.

Berkay Peker
UXservices, UX Designer

Kaynaklar:

https://www.smashingmagazine.com/2018/04/finding-ux-research-participants/#top

https://www.interaction-design.org/literature/article/the-basics-of-recruiting-users-for-usability-testing

https://www.gov.uk/service-manual/user-research/find-user-research-participants

The post Kullanıcı Araştırmaları İçin Katılımcı Bulma Süreci appeared first on UXservices.

The post Toplumsal Yarar için Kullanıcı Deneyimi Tasarımı appeared first on UXservices.

“5 Whys Method” ya da Türkçeye çevirirsek; “5 Neden Yöntemi” sınavda başarılı olamamak gibi günlük yaşamımızda karşılaşabileceğimiz problemlerden iş hayatımızda karşılaşabileceğimiz kullandığımız bilgisayarın arızalanması gibi teknik problemlere kadar birçok problemin temel sebebine ulaşmaya çalışıyor. Bu yönteme genellikle basit veya çok zor olmayan problemlerin çözümünde başvuruluyor. Yöntemin kullanımı bir hayli geçmişe gidiyor. İlk olarak Japon Endüstriyel Devrimi’nin önde gelenlerinden Toyota Motor Co. Ltd’nin kurucusu Sakichi Toyoda tarafından 1930’larda geliştirildi ve kullanılmaya başlandı. 1970’lerde ise onun bu yöntemi fark edilmeye başlandı ve popüler oldu. İlk olarak şirketin fabrikalarında yaşanan teknik problemlerin çözümünde kullanılmaya başlandı. Toyota günümüzde halen bu problem çözme yöntemini kullanmaya devam ediyor.

Kullanımına Genel Bakış

Yöntemin kullanımını kısaca özetleyecek olursak, bir problem oluştuktan sonra o problemin temel nedenine ulaşana kadar tekrarlayan bir şekilde 5 defa “Neden?” diye sormamız gerekiyor. Bu soruların verilen cevaplara göre düzenlenmesi gerekiyor tabii. Burada her “Neden?” sorusuna verilen cevap diğer sorunun oluşmasını sağlamış oluyor. Bu sorulan sorular sonucunda o problemin bir daha yaşanmasını engellemek veya problemi ortadan kaldırmak için bir öneri getirilmesi gerekiyor.

Karmaşık Bir Probleme Uygulanabilir mi?

Bu yöntem her ne kadar basit veya çok karmaşık olmayan problemlerin çözümünde kullanılsa da, karmaşık problemlerin çözümünde daha ayrıntılı bir yöntem uygulamadan önce problem hakkında genel bir fikir verebilir. Eğer karmaşık sorunlara çözüm arandığında sadece bu yöntem kullanılırsa belli bir çözüm kanalına yönlendirme ihtimali olabilir. Uygulayan kişi veya kişiler belli bir çözüm yoluna odaklandığı için diğer çözüm yollarını bulamayabilir. Bu gibi durumlarda daha detaylı başka yöntemler kullanılabilir.

Yöntemin Uygulanışı

Yöntemin nasıl uygulanacağına detaylı bir şekilde gelirsek, yöntemi uygulamak için 5 adımlı bir süreç gerekiyor:

Adım 1: Ekibin Toplanması

Bu aşamada sorunu bilen alt kademeden üst kademeye kişileri toplamak gerekiyor. Bu kişilerin yanına ekibi yönlendirecek birisinin de katılması gerekiyor. Bu kişi ekibin odağının farklı taraflara kaymasını engelleyip, çözümlerin belirlenmesinde yardımcı oluyor.

Adım 2: Problemin Belirlenmesi

Eğer mümkünse problemi olduğu yerde incelemek daha yararlı olabilir. Sonra problemin ekiple tartışılıp herkesin anlayabileceği şekilde bir yere yazılması gerekiyor. Daha sonra sorunun olduğu alanın etrafının boş bırakılması gerekiyor. Bu alan “Neden?” ile başlayan soruların ve bu soruların cevaplarının yazılması için kullanılıyor.

Adım 3: “Neden?” ile Başlayan Soruların Sorulmaya Başlanması

Ekibi yönlendirecek kişinin ekibe belirlenen problemin neden olduğunu sorması gerekiyor. Bunu sorduktan sonra ekibin buna uygun olarak sorunun temeline götürecek sebeplerden ilkini bulması gerekiyor. Sorunun temeline götürecek ilk sebebi bulduktan sonra devam edip 4 defa daha “Neden?” diye sorulması gerekiyor. 4 defa denilse de bazı sorunlar 4 defa daha “Neden?” diye sormaya gerek kalmadan ortaya çıkarılabilir. Burada illa 5 defa “Neden?” diye sormak zorunda hissetmememiz gerekiyor.

Adım 4: Temel Probleme Ulaştığını Anlayınca Durma

“Neden?” ile başlayan soruları art arda sorduktan sonra temel problemin bariz bir şekilde ortaya çıktığını veya probleme karşı çözüm bulduğumuzu hissettiğimiz anda nedenli soruları sormayı bitirmemiz gerekiyor. Eğer nedenli soruları gerek olmadığı halde sormaya devam edersek bizi farklı bir yere yönlendirebilecek anlamsız öneriler almaya başlayabiliriz.

Adım 5: Çözümün Uygunluğunu Belirleme

Temel problemin olmasını engelleyecek öneri bulunduktan sonra bu önerinin bu problemi nasıl verimli bir şekilde çözdüğünü incelemek gerekiyor. Eğer bu sorun çözülmediyse 5 Whys yöntemine soruna yönelik çözüm bulunana kadar devam edilebilir. Eğer yine verim alınamıyorsa farklı yöntemlere başvurulmalıdır.

Günlük Hayatta Kullanımı

Bu yöntemi daha iyi kavramak adına günlük hayatımızda yaşadığımız bir problem üzerinden anlatalım. İşe geç kaldığımızı düşünelim. İşe geç kalmak bizim yüzeyde görünen problemimiz oluyor. “İşe neden geç kaldım?” diye kendimize sorduğumuzda, “Otobüsü kaçırdım.” cevabını alacağız. Bundan sonra “Otobüsü neden kaçırdım?” diye sorarız. O zaman da “Evden geç çıktım.” cevabını alacağız. Sonra “Evden neden geç çıktım?” diye sorarız. Bu sefer de “Geç uyandım.” cevabını alacağız. Daha sonra “Neden geç uyandım?” diye sorduğumuzda ise alarmın çalmadığı cevabını alacağız. En son “Alarmım neden çalmadı?” diye sorduğumuzda ise telefonunun bataryasının öldüğünü ve şarjı bittiği için alarmın çalmadığını öğrenmiş olacağız. Sorunun ana nedenini öğrendikten sonra, buna karşı alınacak önlemi de belirleyebiliriz. Burada en dipteki problem bataryanın ölmesi olduğu için buna karşı alınacak çözüm, bataryanın veya telefonun yenilenmesi olacak. Çözüm uygulandığında bir daha bu yüzden işe geç kalınması engellenmiş olacak. Bu yöntem sadece işe geç kalmanın bataryanın ölmesi yüzünden gerçekleştiği senaryonun çözümünü sağlayacak. Eğer işe geç kalmaya sebep olan bütün problemleri bulmak istiyorsak daha kapsamlı bir yöntem uygulamamız gerekiyor.

Görüldüğü gibi “5 Whys” yöntemini Toyota’da olduğu gibi teknik problemlerden işe geç kalma gibi günlük hayatımızdaki problemlere kadar uygulayabiliriz. Büyük bir maliyet, çaba gerektirmemesi ve bir akıştaki temel problemi ortaya çıkarması onu geçmişte herkes için çekici hale getirdi ve halen getiriyor. Bugünden itibaren siz de en basitinden biraz daha zoruna kadar karşılaştığınız bütün problemlerde, problemin ana sebebine inip çözümünü bulmak için “5 Whys” yöntemini kullanabilirsiniz.

Berkay Peker
UXservices, UX Designer

Kaynaklar:

https://www.mindtools.com/pages/article/newTMC_5W.htm

https://kanbanize.com/lean-management/improvement/5-whys-analysis-tool/

The post Problem Çözme Yöntemleri: 5 Whys appeared first on UXservices.

The post İçgörü Araştırması Tekniği: Shadowing appeared first on UXservices.

Aynı zamanda iyi bir navigasyon tasarımı; basit, kolay ve keşfedilebilir bir yapıda olmalıdır. Dolayısıyla UX tasarımcıları veya tasarımcılar özellikle mobil navigasyon tasarımı yaparken, tüm arayüz öğelerini görünür kılmak, karışıklığı önlemek ve içeriğe öncelik vermek için yeterli ekran alanını korumak durumundadırlar.

Navigasyon tasarımı yaparken dikkat edilmesi gereken bazı püf noktalar:

• İyi bir altyapının olması gerekir. Yani insanlar uygulamada nasıl kolayca gezinebilirler?
• Kullanıcıların nerede olduklarını anlaması için bazı ipuçları sağlayan yapıların kullanılması. Örneğin; ekmek kırıntısı.
• Kullanıcıyı bir konum üzerinden yönlendirmeye yardımcı olan semboller, ikonlar vb. kullanmaya ve bu sembollerin yeterince açıklayıcı olmasına dikkat edilmelidir.

Bu yazımızda da bazı navigasyon çözümlerine yer vereceğiz. Yazıyı okumadan önce kısa bir bilgi verelim. Burada listelenen fikirlerin hiçbiri diğerlerinden daha iyi değildir. Bu yapıların uygulanabilirlikleri ve performansları, uygulamanın içeriğine ve bağlamına bağlı olarak sizin seçiminize kalıyor.

Gelin hep birlikte navigasyon çözümlerini inceleyelim:

Kaydırılabilir Menü

Masaüstü navigasyon tasarımından ilham alınarak yapılan bu alternatif, ekranın üst kısmındaki ana gezinme seçeneklerini gösteren bir yapıdır. Bu yöntem doğru etkileşimlerle kullanıldığında (aşağıdaki örnekteki gibi, sonda kalan başlığa devamı gelecek hissi verildiğinde) keşfedilebilirlik açısından oldukça etkilidir; ancak diğer alternatiflere göre, daha az menü öğesi olduğunda kullanılması uygun olur.

Örneğin; Google Play

Bu yöntemin avantajı:

• Menü öğelerinin tümü görünürdür; uygulamada gezinirken nerede olduğunu takip edebilmek için hamburger menüye dokunmanıza gerek yoktur. Bu bilgileri bir bakışta elde etmek mümkündür.
• İyi bir keşfedilebilirliğe sahiptir. Kullanıcılar tüm navigasyon seçeneklerini ilk  bakışta ve daima görebilirler.

Sekmeli Yapılar – Klasik Gezinme Yapısı

Tab yapısı sıklıkla kullanılan ve etkili bir alternatiftir. Alt sekme ve üst sekme olarak da konumlandırılabilir. Bu sebeple bu tür klasik -özellikle- alt sekmeli yapılar, birçok uygulama tasarımcısı tarafından tercih edilmektedir. Bu tasarım, akıllı telefon kullanıcılarının tek el ile telefon kullanmasını; baş parmak ile tüm öğelere ulaşabilmesini sağlamaktadır. Ancak çok fazla menü öğesi var ise, bu alternatif sizin için uygun olmayabilir.

Artık sıklıkla kullanılan bir yapı olduğundan öğrenilmiş bir etkileşim deneyimi sağlar. Kolay erişimi vardır ve ana ekranda açıkça tüm menü öğeleri görüntülenebilir.

Tab’lı Yapıda Etkileşimli Menü Öğesi

Yukarıda da bahsedildiği gibi, sekmeli yapının dezavantajlarından biri, sınırlı sayıda menü öğesine yer vermekti. Mobil uygulamalarda, bir sekme yapısında maksimum yedi menü seçeneği yer alabilir. Ancak menü seçeneklerinin hacmi büyük olduğunda ise, sembol altında gizlenen bu alternatif tercih edilebilir. Belirli sayının üstünde menü öğesi olduğu durumda kullanılabilecek konsepte aşağıdaki örnekte yer verilmiştir.

Gif: Hoang Nguyen

Kullanıcılar bir klasör simgesine dokunduğunda, aynı alanda birkaç seçenek daha görünür hale gelmektedir.

Avantajı: Aynı fiziksel alanda daha fazla menü seçeneğinin görüntülenebilmesini sağlar.

“Diğer/Fazlası” Seçenekli Sekmeler

Menü öğelerinin fazla olması durumunda kullanılabilecek bir diğer alternatif ise “Diğer/Fazlası” seçeneğidir. Ayrıca ön plana çıkarılmak istenen öncelikli öğeler ana menüde, diğerlerine nazaran daha az öneme sahip diğer öğeler ise “Diğer/Fazlası” alanında gizleyebilmek için oldukça güzel bir seçenek.

Örneğin; Netflix

Örneğin; Facebook

Avantajı: Bazı menü öğelerinin önceliklendirilmesini ve tüm menünün tek bir sekme altından erişilebilir olmasını sağlar.

Katmanlı Küçülen – Büyüyen Menü

“Diğer/Fazlası” navigasyonunun daha sofistike bir sürümü olan başka bir çözüm de katmanlı küçülen-büyüyen menü tasarımıdır. Bu çözüm ekran genişliğine uyum sağlar ve navigasyonda ne kadar öğe varsa göstermeye çalışır.

Örneğin; BBC

Şu soruyu düşünebilirsiniz “Acaba bu yöntem, “Diğer/Fazlası” menüsünden, daha düşük çözünürlükte olduğu ve daha fazla öğe içerdiği anlamına mı gelir?”

Hayır, yalnızca Diğer/Fazlası yöntemi menüdeki diğer öğeleri göstermek için yeterli alan olmadığında kullanılmaktadır.

Avantajı: Esnekliği ve özellikle farklı ekran boyutları arasında, “Diğer/Fazlası”ndan daha iyi bir deneyim sunmasıdır.

Dropdown Menü

Çok yaygın olmayan ve ilginç bir başka örnek ise, dropdown menü kullanımı. Diğer menü öğelerinin alt başlık olarak kullanılabileceği durumlarda, bir üst kategori başlığı ile uygulanabilir.

Örneğin; Barnes&Noble

Avantajı: Üst başlık, alt başlıklar ile ilintiliyse dropdown menü kullanarak iyi bir hiyerarşiye sahip olabilirsiniz.

Hamburger menüyü de yabana atmayın!

Hamburger menünün, temelde birkaç ayrıntılı seçenek listesini barındıran ana menü olduğu unutulmamalıdır. Hamburger menünün uygunluğu her ne kadar tartışılsa da, popülaritesi de bir o kadar artmaktadır. Hatta hamburger menü kullanmak istemeyenler olsa da, bu yapı farklı bir isimlendirme ve UI stili ile önümüze sıkça çıkmakta.

Ama yine de, karmaşık bir uygulamanız ve öğeleri görüntülemek için çok fazla içeriğiniz varsa, hamburger menüsünü tercih edebilirsiniz.

Hamburger menü kullanılması durumunda menü öğelerinin hiyerarşisine dikkat edilmelidir. Eğer menü öğeniz çok ise, birbiriyle ilintili başlıkları kendi aralarında gruplayarak kullanmaya dikkat etmelisiniz. Hamburger menüde; üst ve alt başlıklara kolay erişilebilir olmalıdır.

Avantajı: Karışık mobil uygulamalarda hayat kurtarıcıdır!

Sonuç:

Mobil navigasyon tasarımı için tek bir çözüm yolu yoktur. Bu her zaman ürününüze, kullanıcılarınıza ve içeriğinize bağlı olarak değişebilir. Kullanıcılarınız, tasarladığınız yapıya alışamayabilir, çok da sevebilir. Tercih size kalmış…

Ayrıca unutulmaması gerekir ki, iyi tasarlanmış her navigasyonun temelinde iyi bir bilgi mimarisi vardır.

Ayrıca bakınız: Navigasyon hataları ile ilgili daha önce yayınladığımız makalelerimize buradan ve buradan erişebilirsiniz.

Zeynep Kuzhan, UXservices

Kaynakça:

https://www.nngroup.com/articles/hamburger-menus/https://www.nngroup.com/articles/mobile-navigation-patterns/

https://www.smashingmagazine.com/2017/05/basic-patterns-mobile-navigation/

The post Mobil Navigasyon Kullanımı için Hamburger Menü Alternatifleri appeared first on UXservices.

ETKİLEŞİMLER & STİLLER & LAYOUT’LAR

1- Parallax Effect gibi fonksiyonel animasyonlar, tasarımın dekoratif bir parçası olmaktan çıkıp, kullanıcıyı onboard ederek kullanıcıların bir rehberi takip etmesini sağlamakta ve arayüzün kullanılabilirliğini artırmaktadır. Gelişen teknolojiyle birlikte üretimi ve uygulanması kolaylaştığı için 2019 yılında da adından sıkça söz ettireceğe benziyor.

2- Mikro etkileşimler kullanıcı tarafından gerçekleşen bir aksiyonun geri bildirimini sağladığı ve kullanıcının içinde olduğu bir görevin/aksiyonun sonucuyla ilgili bilgi verdiği için tercih edilmektedir. Hover vb. desktop etkileşimlerinin mobilde karşılığı bulunmaması gibi sebepler, mobil arayüzleri tasarlarken; ona özgü mikro etkileşimleri uygulama fırsatını da beraberinde getiriyor.

3- Gelişen AI ve Machine Learning sayesinde daha iyi sonuçlar vermeye başlayan chatbotlar’ın ve sesli komutların, 2019’da standartlaşacağı öngörülüyor.

4- Üst üste bindirilen ve gölgelerle kombin edilen yazı tipleri, renkler, imajlar gibi elemanlar göz alıcı olmasının yanında, bir katman farkı yaratarak kullanıcıların etkileşimlerini daha bilinçli olarak tamamlamalarını sağladığı için geçtiğimiz yıl olduğu gibi bu 2019’da da hayatımızda büyük yer kaplayacak gibi görünüyor.

5- Kartlar görsel olarak cazip görünmekle birlikte, büyük çapta içerikleri organize bir şekilde ekranda göstermenin en iyi yollarından biri. Apple’ın da iOS 12’de başarıyla uygulamayı sürdürdüğü card design anlayışı güçlenerek, 2019’da da sık sık karşımıza çıkacak.

6- Minimalizm, uzun süredir tasarımcıların sıklıkla tercih ettiği bir akım ve gittikçe daha fazla örneğinin hayatımıza girdiği gözlemlenebilir. 2000 yılında Microsoft tarafından yapılan bir araştırmaya göre insan dikkati sadece 12 saniye sürmekteydi. 2015’e geldiğimizde ise bu süre 8 saniyeye geriledi.
Kissmetrics verilerine göre internetin daha sabırsız hale getirdiği insanların %47’si sitenin 2 saniye içerisinde yüklenmesini bekliyor ve daha fazla beklemeye tahammül edemiyorlar. Minimalizm, odağın doğru noktalarda toplanmasını sağlamanın yanı sıra daha az eleman barındırdığı için sayfaların daha hızlı yüklenmesine yardımcı olmaktadır. Sadece gerektiği kadar içeriğe ve elemana sahip, basitliğin ölçü olduğu bu akım, yeni yılda da popülaritesini koruyacak.

7- İzometrik tasarım; özel illüstrasyonların da trend haline gelmesiyle 2019’da daha çok tasarımcı tarafından tercih edilecek.

8- Tactile, flat ya da almost-flat elemanlara dayanan, gölgeler ve çeşitli konumlandırmalar ile elemanların ekran dışına taşırılarak kullanıldığı bir tasarım yöntemidir. Geçtiğimiz yıl örneklerini görmeye başladığımız bu tasarım şeklinin, 2019 yılında sık sık karşımıza çıkacağını söyleyebiliriz.

9- Augmented Reality alanında yaşanan gelişmeler, web/app design örneklerinde sık sık bu teknolojiyle karşılaşmamıza sebep olacak. Globali takip eden birçok girişimin ürünlerinde bu teknolojiden faydalanmaya çalıştığı bir yıl olacak.

10- Statcounter’ın istatistiklerine göre görsel tasarım ve gaming alanındaki ihtiyaçlara cevap vermesi gibi sebeplerle kullanıcıların giderek daha fazla tercih ettiği widescreen görüntülemeler için de daha fazla desteğin sağlandığını göreceğimiz 2019 yılı, adaptive design’ın adından sıkça söz ettireceği bir yıl olacak gibi görünüyor.
(Statcounter)

Hangi arayüz tasarımı trendlerinin bir sonraki seneyi şekillendireceğini tahmin etmek zor bir iştir, teknolojik ve tasarım alanındaki gelişmeleri takip etmek bir sonraki yıl hakkında öngörülerde bulunmamıza yardımcı olur.

Hangi trendlerin tırmanışa geçtiğinden çok, endüstrinin sürekli bir değişim ve gelişim halinde olacağından emin olabiliriz. 🙂

Bora Volkan Güler, UXservices

The post 2019 UI Trendleri: Bölüm 2 appeared first on UXservices.

KoMarketing araştırmasına göre artık internet kullanıcılarının %94’ü, düşük nitelikli tasarıma sahip web sitelerine güvenmediklerini ve kapattıklarını söylüyor. Buna ek olarak, kullanıcıların %38’i, içeriği veya layout’u etkileyici bulmadığı takdirde sitede kalmadıklarını belirtiyorlar. (Kaynak: KoMarketing)

Notre Dame Üniversitesi’nden Erick Runyon’un yaptığı araştırmaya göre; eskiden, kullanıcıların %86’sı kritik ürün veya servisle ilgili bilgiyi sayfanın ilk görüntülenen kısımlarında arayıp, slider’lara sadece %1’lik kısmı tıklarken, aynı kullanıcılar tekrar ettikçe sayfa içerisindeki scroll davranışına alışarak, fold takıntısının yavaş yavaş ortadan kalkmasına ve tasarımcıların sayfanın tamamını doğru proporsiyonla kullanmasına olanak sağlıyorlar.

Yeni yıla girerken bir önceki yıla damga vuran trendleri ve bu trendlerin 2019 yılında ne kadar hayatımızda olacağını incelemek, kullanıcıların beklentilerine uygun, temiz ve şık arayüzler ortaya koymanıza ve ürünlerinizin daha çekici olmasına yardımcı olacaktır. Hadi başlayalım!

Mobile First Yaklaşımı

(Kaynak: The State of the Turkish App Economy)

Google’ın mobil responsive web sitelerini öncelikli olarak indexlemesi, artan mobil kullanım oranları ve mobilde aktif geçen süreler mobile first yaklaşımının büyümesine ve tasarımcıların öncelikli olarak mobili tasarladıktan sonra desktopa geçmesine neden oluyor. 2019 yılı da, mobilin öncelikli olduğu ve desktopa yön verdiği bir yıl olacak.

Renkler

Arayüz tasarımcıları; temiz, şık ve kusursuz bir arayüz gördüklerinde genellikle bir yerlere kaydetme eğilimindedir. Bu kimi zaman tarayıcı uygulamaları, kimi zaman ekran görüntüsünü alma şeklinde olabildiği gibi, Dribbble benzeri tasarımcıların birbirlerinin işlerini görüntüleyebildikleri platformlarda listeye kaydetme/beğenme fonksiyonu kullanılarak da yapılabilmektedir. Geriye dönüp beğendiğimiz arayüzleri hatırlamaya çalıştığımızda daha çok renklerin aklımızda kaldığını fark ederiz. Renkler, bizlerle güçlü bir iletişim kurar.

Dijital bir ürün kullandığınızı hayal edin; parçaları birleştiren ve ürünle ilgili ilk izleniminizi elde etmenizi sağlayan, kullanılan renklere bağlı olarak ürünün görsel dilidir. CCI Color’ın yaptığı bir araştırmaya göre, kullanıcılar bir ürünle ilgili kesin yargılarına 90 saniye içinde varıyorlar ve %62 ile %90 arası kullanıcı bu yargılarının renk şemalarına dayandığını belirtiyor.

1- 2018’de olduğu gibi; canlı ve coşkulu renkler 2019 yılında da popüler olmaya devam edeceğe benziyor. (Kaynak:Pantone 2019 Color Trend Forecast)

2- 2018’de arka planlarda ve görseller üzerindeki filtrelerde rastladığımız canlı ve coşkulu renklerin, parlak renklerle harmanlandığı renk geçişleri ile (gradients/color transitions) 2019’da da sıklıkla karşılaşacağımızı söyleyebiliriz. Instagram’ın kullanım sıklığı ve Apple iOS 12 güncellemesi de bunun işaretlerini şimdiden veriyor.

3- 2019 yılına girerken içerik odaklı dijital ürünlerin popülaritesinin ve dijital ekranlar üzerinden içerik okuma sıklığımızın artması sebebiyle, güçlü renkler ve font kontrast kullanımı, kullanıcıların odaklanmalarını kolaylaştırarak, okunabilirliği arttırmasından dolayı yine revaçta olacak.

4- Büyük başlıklar ve bold tipografi; arka plan üzerinde kontrastı artırdığı, kullanıcıları öne çıkan içeriğe yönlendirdiği ve okunabilirliği artırdığı için tercih edilmektedir. 2019 yılında içleri illüstrasyonlarla dolu, “Oku beni!” diye bağıran, kalın anatomili büyük puntolu başlıkları görmeye devam edeceğimizi söyleyebiliriz.

İllüstrasyon

Geçtiğimiz yıl stok fotoğraf ve videoların yerini yavaş yavaş özel illüstrasyonlara bıraktığı bir yıl oldu. Bu yıl ise özel illüstrasyonların, 3D illüstrasyonları da içine katarak yaygınlaşmayı sürdürdüğü, bunun yanında harika doğa fotoğraflarından close-up insan ve sanat fotoğraflarına varan bir skalada, yüksek çözünürlüklü fotoğrafların da tekrar yükselişe geçeceği bir yıla gireceğimizi söylemek mümkün.

5- Poligonal, akışkan şekiller ve geometrik katmanlar, 2017 itibariyle retro design pattern’leriyle popüler olmaya başlamış, 2018 yılı boyunca yükseliş eğilimini sürdürmüştür. 3D animasyon, VR ve oyun alanlarında yaşanan ivme sebebiyle 2019 yılında da popülerliğini artırarak devam ettireceği öngörülmektedir.

Önümüzdeki hafta “Etkileşimler, Stiller ve Layout’lar” kısımlarının yer aldığı “2019 UI Design Trendleri Bölüm 2’de görüşmek üzere!

Bora Volkan Güler, UXservices

The post 2019 UI Trendleri: Bölüm 1 appeared first on UXservices.