Kullanıcı Deneyimi Tasarımında Görsel Hiyerarşi: Kullanıcıların Dikkatini Nasıl Yönlendirirsiniz?

Kullanıcı deneyimi tasarımında, etkili bir görsel hiyerarşi oluşturmak, dijital platformlarda kullanıcıların dikkatini çekmek ve onları istenilen yönlere yönlendirmek için kritik bir unsurdur. Bu, tasarlanan deneyimin kullanıcılar tarafından anlaşılır ve kullanılabilir olmasını sağlar. Görsel hiyerarşinin önemini kavramak, kullanıcıların öncelikli bilgileri hızla algılamasını ve içeriği anlamasını kolaylaştırır. Başarılı bir görsel hiyerarşi oluşturmak için, renk, tipografi, boyut, kontrast ve düzen gibi tasarım öğelerini bilinçli bir şekilde kullanmak gereklidir. Bu unsurları doğru bir şekilde düzenleyerek, kullanıcıların odaklanmalarını istenilen noktalara yönlendirebilir ve daha etkili bir kullanıcı deneyimi sağlayabilirsiniz.

Temel İlkeler: Az, Ama Öz

Görsel hiyerarşinin temel prensiplerinden biri, tasarımın yalınlığı ve netliği üzerine odaklanmaktır. Bu prensip, kullanıcıları sadece önemli bilgilere yönlendirmeyi ve gereksiz karmaşıklıklardan kaçınmayı amaçlar, bu da kullanıcı deneyimini olumlu bir şekilde etkiler. Yalınlık, tasarımın temel öğelerini azaltmayı ve ana mesajları belirgin hale getirmeyi içerir. Netlik ise bilgilerin açık, anlaşılır ve karmaşıklıktan uzak bir şekilde iletilmesini ifade eder.

Renk ve Kontrast Kullanımı

Rengin kullanıcı deneyimi tasarımındaki rolü büyük öneme sahiptir çünkü renkler, kullanıcıların dikkatini çekmek, duygusal tepkiler oluşturmak ve tüketilen içeriği hiyerarşik bir şekilde iletmek için kullanılabilir. Renklerin görsel hiyerarşi üzerindeki etkilerden bahsedecek olursak:

Dikkat Çekme ve Vurgulama: Belirli renkler, diğerlerine göre daha dikkat çekici olabilir. Özellikle komplementer ve kontrast renklerin bir arada kullanılması, kullanıcının dikkatini belirli bir alana çekmek için kullanılabilir. Mutlaka belirtilmesi gereken kritik ve önemli bilgiler, Call to action(CTA)’ler ve hiyerarşi sıralamasında önde gelen içerikler gibi ana unsurların ifade edilmesinde renk kullanımı önemli bir unsurdur.

Source: Dribbble

Boyut ve Tipografi Kullanım

Boyut, tipografi ve ölçek kullanımı, kullanıcı deneyimi tasarımında görsel hiyerarşinin belirlenmesinde kritik bir rol oynar. Bu unsurların görsel hiyerarşi içindeki önemli yerleri:

1) Öncelik ve İlgili Bilgilerin Belirtilmesi:

Boyut: Öğelerin boyutları, kullanıcının dikkatini çekmek istediğiniz öncelikli bilgileri belirtmede kullanılır. Önemli başlıklar, görseller veya kritik önem taşıyan içerikler, diğer öğelerden daha büyük boyutta olabilir, bu da kullanıcının ilk bakışta odaklanması gereken yerleri anlamasına yardımcı olur.

Tipografi: Tipografinin kullanıcı deneyimi tasarımında görsel hiyerarşi üzerindeki önemi büyük bir rol oynar. iyi bir tipografi, kullanıcının bilgiye hızlı ve etkili bir şekilde anlamasına yardımcı olabilir. Anlamın ifade edilmesinde başlıklar, alt başlıklar, paragraflar ve diğer metin öğeleri arasındaki farklar, kullanıcının hızlıca ana mesajları ve alt detayları ayırt etmesine yardımcı olur.

Source: Medium

Source: Medium

İçeriklerin Doğru Kurgulanmış Biçimde Sunulması

Görsel hiyerarşi, içeriğin düzenlenmesiyle doğrudan bağlantılıdır. Bilgileri hiyerarşik bir yapı içinde doğru bir şekilde kurgulamak, düzenlemek ve ilgili içerikleri gruplamak, kullanıcının bilgiye erişimini kolaylaştırır.

Source: Interaction Design

Source: Medium

Görsel Elemanlar

Görsel elemanlar, kullanıcı deneyimi tasarımında önemli bir rol oynar çünkü kullanıcıların bir web sitesi, mobil uygulama veya diğer dijital arayüzlerle etkileşimde bulunurken gördükleri şeylerin algılanması, anlaşılması ve etkileşimde bulunmaları üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. işte görsel elemanların kullanıcı deneyimi tasarımındaki önemini belirten bazı alt başlıklar:

İlk İzlenim: Kullanıcılar genellikle dijital arayüzlerle karşılaştıklarında, görsel tasarım ilk izlenimi belirler. Kullanıcılar, dikkat çekici ve düzenli bir tasarımı daha olumlu değerlendirme eğilimindedirler.

Marka Kimliği: Görsel elemanlar, bir markanın kimliğini yansıtmak için kullanılabilir. Renk paletleri, logolar, tipografi ve diğer marka unsurları, kullanıcılara markayla ilişkilendirilen duygusal ve katma değerleri aktarır. Bu, kullanıcıların verilen içeriği kolay tüketmeleri sayesinde marka bağlılığını artırabilir.

Kullanıcıyı Yönlendirme: Görsel elemanlar, kullanıcıları belirli bir yol boyunca yönlendirmek için kullanılabilir. Örneğin, butonlar, oklar veya görsel vurgular, kullanıcıların belirli bir aksiyonu (örneğin, bir formu doldurma veya bir sayfaya gitme) hızlıca anlamalarına yardımcı olabilir.

Hızlı Bilgi İletimi: Görsel elemanlar, bilgiyi hızlı ve etkili bir şekilde iletmek için kullanılır. Infografikler, grafikler veya ikonlar, karmaşık bilgileri daha anlaşılır ve çekici bir hale getirebilir.

Sonuç olarak, görsel elemanlar, kullanıcı deneyimi tasarımında önemli bir unsurdur çünkü kullanıcıların etkileşimde bulundukları dijital ortamın kullanıcı dostu ve bilgilendirici olmasını sağlar. iyi tasarlanmış görsel elemanlar, kullanıcı deneyimini geliştirir ve kullanıcıların istedikleri bilgilere daha hızlı ve kolay bir şekilde erişmelerine yardımcı olur.

Source: Interaction Design

Kullanıcı Geri Bildirimi ve Kullanılabilirlik (A/B) Testleri

Görsel hiyerarşi oluşturduktan sonra, tasarımınızı değerlendirmek amacıyla kullanıcı geri bildirimleri ve testleri kullanmak önemlidir. Kullanıcıların tepkilerini gözlemleyerek, dijital arayüzlerimizin kullanıcıya nasıl rehberlik ettiğini değerlendirebilir ve uçtan uca kesintisiz bir deneyim yaşayıp yaşamadıklarını anlayabiliriz. Bu geri bildirimleri almak, tasarımlarımızda geliştirmeler yaparak, kullanıcılara daha iyi bir deneyim sunma hedefimize ulaşmamız adına kritik bir rol oynar.

Sonuç

Kullanıcı deneyimi tasarımında görsel hiyerarşi oluşturmak, kullanıcıların dikkatini çekmek ve yönlendirmek için önemli bir stratejidir. Temel prensiplere odaklanmak, renk ve kontrastı etkili bir şekilde kullanmak, doğru boyut ve tipografi hiyerarşisi oluşturmak ve düzenli içerik düzenlemek ve görsel elemanları tutarlı kullanmak, başarılı bir kullanıcı deneyimi sağlamak adına önemlidir. Kullanıcı geri bildirimleri ve testlerle sürekli olarak tasarımı değerlendirmek, kullanıcı memnuniyetini artırmak ve iyileştirmeler yapmak için oldukça önemlidir.

Mustafa Serçeler
UI/UX Designer

The post Kullanıcı Deneyimi Tasarımında Görsel Hiyerarşi: Kullanıcıların Dikkatini Nasıl Yönlendirirsiniz? appeared first on UXservices.

Mikro Etkileşimlerin (Micro Interactions) Kullanıcı Etkileşimi ve Memnuniyeti Üzerindeki Etkisi

Mikro etkileşimler, genel kullanıcı deneyimi üzerinde önemli bir etkiye sahip olabilen, incelikli ve sıklıkla gözden kaçırılan tasarım öğeleridir.

UX/UI tasarımcıları olarak genellikle büyük resme odaklanırız; çarpıcı görseller, sezgisel gezinme ve kusursuz kullanıcı akışları yaratırız. Bu yönler inkar edilemeyecek kadar önemli olsa da, kullanıcı deneyimini gerçek anlamda yükseltebilecek olan şey, küçük ve çoğunlukla fark edilmeyen tasarım ayrıntılarıdır. Bu blog yazısında kullanıcı etkileşimi ve memnuniyetinin isimsiz kahramanları olan mikro etkileşimlere değiniyor olacağız.

Mikro Etkileşim Nedir?

Source: Link

Mikro etkileşimin ne olduğunu ve etkileşimin ne olduğunu tam olarak nasıl tanımlayacağız? Enabling Mobile Microinteractions (Ashbrook, 2010) tezi bunu “başlatılması ve tamamlanması dört saniyeden kısa süren bir cihazla etkileşimler” olarak tanımlıyor. Microinteractions (Saffer, 2013) kitabı ise bunu şu şekilde tanımlıyor: “Mikro etkileşimler, tek bir kullanım durumu etrafında dönen ürün anlarını içerir – tek bir ana görevi vardır.”

Mikro etkileşimler, kullanıcı eylemlerine yanıt olarak bir kullanıcı arayüzünde meydana gelen küçük, genellikle incelikli animasyonlar veya yanıtlardır. Bunlar, üzerine gelindiğinde renk değiştiren bir buton kadar basit veya bir form başarıyla gönderildiğinde animasyonlu bir onay işareti kadar karmaşık olabilir. UX/UI tasarımında birçok hayati amaca hizmet eder:

• Geribildirim: Kullanıcılara anında geri bildirim sağlayarak, eylemlerinin fark edildiğini ve etkili olduğunu bildirirler.
• Rehberlik: Mikro etkileşimler, kullanıcılara arayüz boyunca rehberlik ederek, öğelerle nasıl etkileşime gireceklerini anlamalarına yardımcı olur.
• Keyif: Mikro etkileşimler, iyi yapıldığında kullanıcı deneyimine bir sürpriz ve keyif unsuru katarak deneyimi daha keyifli hale getirebilir.

Şifre Giriş Ekranı – RememBear

Kullanıcı Etkileşimini Artırma

Mikro etkileşimler kullanıcının dikkatini çekmede ve korumada önemli bir rol oynar:

• Etkileşimi Teşvik Etme: Fareyle üzerine gelindiğinde şekil veya renk değiştiren düğmeler gibi görsel ipuçları, kullanıcıları normalde gözden kaçırabilecekleri öğeleri keşfetmeye ve onlarla etkileşime geçmeye teşvik eder.
• Kullanıcıları Bilgilendirme: Mikro etkileşimler, devam eden süreçlerin durumu hakkında kullanıcıları bilgilendirebilir. Örneğin, bir yükleme döndürücü, perde arkasında bir şeyler olduğunu bilmelerini sağlar.
• Sürükleyicilik Yaratma: İnce animasyonlar ve geçişler, sürükleyicilik hissi yaratarak kullanıcıların arayüze daha derinden bağlı hissetmelerini sağlayabilir.

Medium

Mikro etkileşimler aynı zamanda genel kullanıcı memnuniyetine de katkıda bulunur:

• Algılama Performansı: İyi tasarlanmış mikro etkileşimler, altta yatan süreçler biraz zaman alsa bile arayüzün daha hızlı ve daha duyarlı olmasını sağlayabilir.
• Hataların Azaltılması: Mikro etkileşimler, net geri bildirim ve rehberlik sağlayarak kullanıcı hatalarını önleyebilir. Örneğin, bir formdaki zorunlu alanların vurgulanması gönderim hatalarını azaltabilir.
• Güveni Artırmak: Tutarlı ve sezgisel mikro etkileşimler kullanıcılar arasında güven oluşturarak arayüzle etkileşimlerinde daha rahat ve kendinden emin olmalarını sağlar.

Mikro Etkileşim Örnekleri

Dribble

• Animasyonlu Butonlar: Üzerine gelindiğinde zarif bir şekilde animasyon oluşturan veya renk değiştiren, tıklanabilir olduklarını gösteren düğmeler.
• Yükleme Animasyonları: Kullanıcılara isteklerinin işlendiğinden emin olmak için içerik yükleme sırasında bir yükleme animasyonu sağlamak.
• Form Doğrulaması: Kullanıcılar formları doldururken, geçerli bir giriş için onay işaretinin veya hatalar için bir uyarı simgesinin gösterilmesi gibi gerçek zamanlı doğrulama geri bildirimi.
• İlerleme Göstergeleri: Dosya yükleme veya indirme gibi uzun işlemler sırasında bir ilerleme çubuğu görüntülenir.
• Bildirimler: Kullanıcıları akışlarını bozmadan güncellemeler veya mesajlar konusunda bilgilendiren nazik bildirim animasyonları.

Google Assistant Voice Command Animation

Sonuç

Mikro etkileşimler küçük olabilir ancak kullanıcı katılımı ve memnuniyeti üzerindeki etkileri inkar edilemeyecek kadar önemlidir. UX/UI tasarımcıları olarak, bu ince tasarım ayrıntılarını daha sürükleyici, ilgi çekici ve keyifli kullanıcı deneyimleri yaratma fırsatları olarak görmeliyiz. Geri bildirim, rehberlik ve keyifli anlar sağlayan mikro etkileşimleri dikkatle hazırlayarak kullanıcı katılımını ve memnuniyetini artırabilir, sonuçta daha başarılı ve kullanıcı odaklı arayüzler tasarlayabiliriz. Unutmayın, tasarım dünyasında çoğu zaman en büyük farkı yaratanlar küçük şeylerdir.

Furkan Durgun
UX/UI Designer

The post Mikro Etkileşimlerin (Micro Interactions) Kullanıcı Etkileşimi ve Memnuniyeti Üzerindeki Etkisi appeared first on UXservices.

Mobil Uygulamada İkonların Gücü ve Kullanımı

Mobil uygulama tasarımında, kullanıcılarla etkili bir iletişim kurmanın anahtarı, doğru ve anlamlı ikonları kullanmaktan geçer. İkonlar, sadece estetik bir unsur olmanın ötesinde, kullanıcı deneyimini zenginleştirmek ve önemli bilgileri hızlı ve anlaşılır bir şekilde iletmek için güçlü araçlardır. Bu minyatür semboller, bir mobil uygulamanın karmaşıklığını basitleştirirken, kullanıcıların içeriği daha hızlı anlamalarına yardımcı olur. İkonlar, dil bariyerini aşarak kültürler arası etkileşimi kolaylaştırabilir ve kullanıcılara sezgisel bir deneyim sunabilir. Bu noktada, mobil uygulama tasarımının temel öğelerinden biri olan ikonlar sadece estetik bir unsuru temsil etmekle kalmaz, aynı zamanda kullanıcılarla etkileşim kurma ve belirli mesajları iletmek gibi önemli görevleri üstlenir. İşte bu yazıda, mobil uygulamalardaki ikonların gücünü ve doğru kullanımının önemine değineceğiz.

İkonların İletişim Gücü

İkonlar, bir dil gibi işlev görmekte ve doğru bir şekilde kullanıldığında, hızlıca anlaşılabilir ve kullanıcılarda duygusal tepkiler uyandırabilir. Bu küçük semboller, sadece basit bir beğeni değil, aynı zamanda sevgi, olumlu duygular veya diğer karmaşık kavramları ifade etme gücüne sahiptir. Örneğin, bir kalp ikonu, sadece içerik beğenisi değil, aynı zamanda sevgiyi ve olumlu duyguları simgeler.

Tasarımcılar, kullanıcıların bu ikonları doğru bir şekilde yorumlamasını sağlamak için sembolizmin gücünden faydalanmalıdır. İkonların etkili kullanımı, kullanıcıların beklenen tepkileri doğru bir şekilde algılamalarını sağlayarak kullanıcı deneyimini önemli ölçüde iyileştirebilir. Örneğin ok işareti, bir ileri gitme veya bir bağlantıyı temsil edebilir.  Tasarımcılar, kültürleri, demografik özellikleri ve kullanıcı alışkanlıklarını dikkate alarak ikonları seçmeli ve kullanmalıdır. Bu, ikonların etkileşimi artırmak ve kullanıcının beklentilerini karşılamak adına güçlü bir araç haline gelmelerine olanak tanır. İkonların dilini anlamak, tasarımın daha duyarlı ve kullanıcı odaklı olmasını sağlar, böylece mobil uygulamalar sadece işlevsellikleriyle değil, aynı zamanda görsel iletişim araçlarıyla da kullanıcılarla daha derin bir bağ kurar. Bir telefon ekranında veya uygulamada göz gezdirdiğimizde, ikonların gücüyle karşılaşırız; bu güç, kullanıcıların içeriği anlamalarına, etkileşimde bulunmalarına ve uygulamayı daha derinlemesine keşfetmelerine yardımcı olur. 

İkonların etkili bir şekilde kullanılması, sadece mobil uygulama tasarımını geliştirmekle kalmaz, aynı zamanda kültürler arası iletişimdeki önemli dinamikleri de ortaya koyar. Bu bağlamda, sembollerin kültürel çeşitliliği ve kullanıcıların sembolleri algılamasındaki öznel yorumlar, tasarım sürecinde kritik bir rol oynar.

Örneğin, bir kültürde arama kavramını ifade etmek için yaygın olarak kullanılan büyüteç ikonu, kullanıcılar arasında arama eylemiyle güçlü bir bağ kurar. Ancak, bu sembol başka bir kültürdeki insanlara gösterildiğinde, neden arama yerine tenis raketi kullanıldığı sorgulanmıştır. Bu durum, sembollerin kültürler arası anlam farklılıklarına ve sembollerin kullanıcılar arasındaki öznel yorumlarına bağlı olarak nasıl değişebileceğini göstermektedir. İkonların kültürel çeşitlilik açısından anlaşılması ve kullanıcının sembolleri nasıl algıladığının anlaşılması, etkili bir kullanıcı deneyimi tasarımı için kritik bir unsurdur. Tasarımcılar, kültürel farklılıkları göz önünde bulundurarak semboller seçmeli ve kullanmalıdır. Bu, mobil uygulamaların kullanıcıları arasında etkileşimi artırarak, kültürler arası bir köprü oluşturmasına olanak tanır. Bu bağlamda, ikonların dilini anlamak, tasarım sürecini daha özenli ve kullanıcı odaklı hale getirir, böylece mobil uygulamalar sadece işlevselliği değil, aynı zamanda kültürel duyarlılığı da yansıtarak daha derin bir etkileşim sağlar.

Anlaşılır ve Evrensel İkonlar

İkonların evrensel tasarımı, bir dilin sınırlarını aşarak geniş bir kullanıcı kitlesiyle etkileşim kurmayı hedefler. Örneğin, kırmızı bir X işareti genellikle bir şeyin yanlış olduğunu veya iptal edildiğini ifade eder ve bu anlam dünya genelinde genellikle benzerdir. Ancak kültürler arası farklılıkları dikkate almak, kullanıcı deneyimini daha da zenginleştirmek açısından kritiktir.Bir simge, sadece dil engellerini değil, aynı zamanda kültürel çeşitliliği de aşmalıdır. Örneğin sepet ikonu, kullanıcıların seçtikleri ürünleri bir alışveriş sepetine eklemelerini ifade eder. Ancak bu ikon, sadece alışverişe devam etmekle kalmaz, aynı zamanda kullanıcının seçimlerini biriktirme, önceden düşünme ve gelecekteki bir satın alma kararına hazırlık yapma eylemlerini temsil edebilir. İkonlar, bu şekilde, kullanıcının davranışlarını ve niyetlerini derinlemesine ifade etmek için güçlü bir dil olarak kullanılabilir. Bu bağlamda, ikonlar evrensel bir dil oluşturmalı, ancak aynı zamanda kültürel çeşitliliği de kucaklamalıdır. Tasarım sürecinde kültürel hassasiyet gözetilmelidir; uygulamanın kullanıcıları farklı kültürlerden geliyor olsa bile simgeleri anlama ve etkileşimde bulunma konusunda rahat hissetmelidir. Bu da mobil uygulamaların global bir kitleye başarılı bir şekilde ulaşmasına olanak tanır.

İkon Tasarımında Yalınlık ve Netlik

Yalın ikon tasarımının gücü, kullanıcıların hızlıca bilgiyi anlamalarını ve etkileşime geçmelerini sağlamaktadır. Karmaşık tasarımların aksine, yalın ikonlar, kullanıcının odaklanmasını kolaylaştırır ve bilgiye hızlı bir şekilde erişimi optimize eder. Kullanıcıların görsel yükü azaltarak, basit ve net ikonlar, kullanıcının istenen eylemi hızlıca anlamasına olanak tanır. Netlik, basitlik ve anlam bütünlüğü, kullanıcı deneyimini geliştirmenin temel unsurlarıdır. Yalın ikonlar, bu ilkeleri takip ederek karmaşık detaylardan arındırılmış, anlamlı semboller sunar. Kullanıcılar, bu tür ikonları gördüklerinde zihinsel çaba harcamadan hemen ne anlama geldiklerini kavrayabilirler. Ayrıca, yalın ikonlar, farklı kültürlerden ve dil becerilerinden gelen kullanıcıları da daha etkili bir şekilde hedefler. Dildeki bariyerleri aşan bu ikonlar, geniş bir kullanıcı kitlesine hitap eder ve kullanıcılara hızlı, sezgisel bir deneyim sunar. Kısacası, yalın ikon tasarımı, kullanıcıların hızlı, etkili ve sorunsuz bir şekilde etkileşimde bulunmalarına olanak tanıyan güçlü bir tasarım stratejisi olarak öne çıkar.

https://dribbble.com/shots/23023217-Icon-Animation-Freebie

İkonların Renk Psikolojisi

Renkler, tasarımın duygusal ve psikolojik boyutunu belirleyen güçlü bir etkileşim aracıdır. Özellikle ikon tasarımında renk kullanımı, kullanıcıların bilinçaltında çeşitli duygusal tepkiler oluşturabilir ve bu, kullanıcı deneyimini önemli ölçüde etkileyebilir. Renk psikolojisi, bir ikonun hissettirdiği atmosferden, kullanıcının harekete geçme isteğine kadar geniş bir yelpazede etkiler içerir. Bu nedenle, renk seçimi tasarım sürecinde stratejik bir şekilde ele alınmalıdır, çünkü doğru renklerle iletilen mesajlar, kullanıcının uygulama veya web sitesi ile etkileşimini derinleştirerek güçlü bir bağ kurabilir. Renklerin anlam dünyası üzerine düşünerek, ikon tasarımında duygusal bağlamı güçlendiren bir renk paleti oluşturmak, kullanıcıları etkilemenin ve bir markanın kimliğini güçlendirmenin önemli bir yoludur. Renk seçimi, aynı zamanda marka bütünlüğü ile uyumlu olmalıdır. Marka renkleri, kullanıcıların marka ile güçlü bir bağ kurmalarına ve tanımlamalarına yardımcı olabilir. Örneğin, Coca-Cola’nın kırmızı rengi, markayla hemen özdeşleşmiş ve dünya çapında tanınmış bir simge haline gelmiştir. Renklerin kullanımı, sadece estetik değil, aynı zamanda markanın değerlerini ve kişiliğini yansıtmak için stratejik bir araçtır. Tabii ki, ikonların renk seçimi, kullanıcılara belirli duygusal tepkiler ve mesajlar iletmek için önemli bir tasarım unsuru olarak kabul edilir. İşte renk psikolojisiyle ilgili bazı temel bilgiler:

Kırmızı:

   – Canlılık, enerji ve tutkuyu simgeler.

   – Dikkat çekici ve duygusal bir etki yaratır.

   – Aciliyet ve önem ifade etmek için kullanılır.

Mavi:

   – Sakinlik, güven ve güvenilirlik hissi uyandırır.

   – Profesyonellik ve güvenilirlik konusunda yaygın olarak tercih edilir.

   – Soğuk tonları sakin bir atmosfer oluşturabilir.

Yeşil:

   – Doğa, tazelik ve sağlık hissi verir.

   – Finans veya ekoloji ile ilişkilendirilebilir.

   – Dinginlik ve huzur ifade eder.

Sarı:

   – Canlılık, enerji ve iyimserlik hissi verir.

   – Dikkat çekici ve enerjik bir atmosfer yaratır.

   – Dikkat çekmek veya harekete geçirmek için kullanılabilir.

Mor:

   – Lüks, gizem ve yaratıcılığı simgeler.

   – Duygusal derinlik ve prestij hissi oluşturabilir.

   – Sanat ve tasarım odaklı uygulamalarda yaygın olarak kullanılır.

Turuncu:

   – Enerji, hareket ve gençlik hissi verir.

   – Dikkat çekici ve coşkulu bir atmosfer yaratır.

   – Eğlence ve canlılık ile ilişkilendirilir.

Kahverengi:

   – Doğallık, güvenilirlik ve sıcaklık hissi uyandırır.

   – Rustik veya organik teması için tercih edilebilir.

Gri:

   – Ciddiyet, profesyonellik ve tarafsızlık hissi verir.

   – Diğer renklerle kombinlenerek denge oluşturabilir.

Renk seçimi, kullanıcıların uygulama veya web sitesiyle etkileşim sırasında hissettikleri duygusal durumu etkileyebilir. Bu nedenle, ikonların kullanılacağı bağlam ve hedeflenen duygusal etki göz önünde bulundurularak renklerin bilinçli bir şekilde seçilmesi önemlidir.

Sonuç

Mobil uygulamalardaki ikonlar, kullanıcı deneyimini derinlemesine etkileyen önemli bir tasarım unsuru olarak öne çıkıyor. Her aşamada dikkatlice planlanan semboller ve renkler, uygulama tasarımını sadece estetik açıdan değil, aynı zamanda kullanıcıların rahat ve etkili bir şekilde etkileşimde bulunmasını sağlamak adına kritik bir rol oynar. 

Anlaşılır, yalın ve etkili ikon tasarımı, kullanıcılara hızlı ve açık bir şekilde bilgi iletmekle kalmaz, aynı zamanda uygulamanın genel estetiğini güçlendirir. Bu tür ikonlar, kullanıcıların uygulamayı daha kolay anlamalarına ve kullanmalarına yardımcı olur, böylece kullanıcı deneyimi olumlu yönde etkilenir.İyi tasarlanmış ikonlar, uygulamanın kullanıcılar üzerinde kalıcı bir izlenim bırakmasını sağlar. Bu durum, kullanıcıların uygulamayı sıkça kullanma eğilimine yönlendirir. Kullanıcılar, yalın ve işlevsel ikonlara sahip bir uygulamayı daha olumlu bir şekilde değerlendirme eğilimindedirler.

Sonuç olarak, mobil uygulamalardaki ikonlar, sadece görsel bir unsur değil, aynı zamanda kullanıcı deneyiminin temel bir bileşeni olarak düşünülmelidir. İyi tasarlanmış ikonlar, kullanıcılar ile daha güçlü bir bağ kurmaya, uygulamanın kullanılabilirliğini artırmaya ve genel başarısını olumlu yönde etkilemeye olanak tanır. Bu nedenle, ikon tasarımına verilen özen, mobil uygulamanın başarısında kritik bir rol oynar.

Mustafa Serçeler
UX Designer

 

The post Mobil Uygulamada İkonların Gücü ve Kullanımı appeared first on UXservices.

İdeal koşullarda kullanılabilirlik testlerinin standartlara uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi her ne kadar önemli olsa da, her projenin kendine has bir metodolojisinin ve gereksiniminin olduğunu da unutmamak gerek. Bazı projeler bu koşulların oluşmasına izin vermeyecek (zaman ve bütçe kısıtları) veya bu koşullar projenin gerektirdiklerini doğru şekilde karşılamayacaktır. Bu gibi durumlarda geleneksel test anlayışından uzaklaşarak, farklı arayışlara girmek gerekebiliyor. Uzaktan kullanılabilirlik testleri de bu özel arayışlar için geliştirilmiş yöntemlerden biri.

Uzaktan Kullanılabilirlik Testi Nedir?

Uzaktan Kullanılabilirlik Testi (Remote Usability Testing) kullanıcıların cihaz ekranlarının dijital araçlar yardımıyla kaydedilmesinin ve onlara çevrimiçi (uzaktan) komutlar verilerek testlerin gerçekleştirilmesinin sağlandığı bir araştırma metodolojisidir. Uzaktan kullanılabilirlik testleri bir moderatörün eş zamanlı olarak kullanıcıya müdahalesiyle yapılabildiği gibi moderatör olmadan da özel bir takım çevrim içi araçların kullanımıyla gerçekleştirilebilmektedir.

Uzaktan Kullanılabilirlik Testlerindeki Zorluklar Nelerdir?

Özellikle moderatörsüz testlerde doğru bir gözlem yapabilmek için kullanıcılara verilen bütün görevlerin çok detaylı bir şekilde açıklanmış olması gerekiyor. Unutmayın, kullanıcınız herhangi bir görevi anlayamadığında bunu size soramayacağı için görevi geçmek durumunda kalacak veya istenilen rotanın dışına çıkacaktır. Bu gibi durumların testin akışını bozmaması için, görevleri kullanıcılarınıza sade ve oldukça anlaşılır bir biçimde sunmanızda büyük yarar var.

Hazırladığınız testi kullanıcılarla paylaşmadan önce, testinizin anlaşılabilirliğini (kullanıcı deneyimini) ölçmek için ayrı bir kullanılabilirlik testi gerçekleştirmeniz gerekebilir.

Moderatörlü uzaktan testlerde ise geleneksel testlerle karşılaştırıldığında sizi en çok zorlayacak durum, kullanıcı davranışları, yüz ifadeleri, jest ve mimikleri doğru bir şekilde değerlendirememeniz olacaktır. Raporunuzu zenginleştirecek bu gibi ayrıntılardan fedakarlık etmek durumunda kalabilirsiniz. Yine de kullanıcınızın kaliteli bir kamera görüntüsü, iyi bir bağlantı hızı ve ses sisteminiz olduğundan emin olursanız, buradaki kayıpları da en aza indirme ihtimaliniz olacaktır.

Peki neden uzaktan kullanılabilirlik testi yapıyoruz?

Neden Uzaktan Kullanılabilirlik Testi Yapıyoruz?

Uluslararası bir projede yer alıyor ve global düzeyde kullanıcılarla görüşmek istiyorsanız, kullanılabilirlik testlerini uzaktan gerçekleştirmek size zaman ve bütçe açısından büyük kazanımlar sağlayacaktır. Testinize dünyanın dört bir yanından farklı kültürlerdeki kullanıcıları katmak oldukça kolay bir hâle gelecektir.

Kullanıcılarınızı laboratuvar ortamı yerine kendi evlerinde veya günlük hayatlarını geçirdikleri bir mekanda gözlemlemek istiyorsanız, kullanıcılarınız siz yanlarında olmadığınızda daha rahat hareket edeceklerdir ve gerçek davranışları açığa çıkacaktır. Özellikle mobil kullanılabilirlik testi yapıyorsanız; mesela, kullanıcılarınızın otobüste yolculuk ederken veya spor salonunda spor yaparken bile mobil cihaz kullanımlarını ekran kaydı yaparak gözlemleyebilirsiniz.

Proje süreniz kısıtlı ve çok sayıda kullanıcıyla görüşme yapmanız gerekiyorsa da yine uzaktan kullanılabilirlik testine başvurabilirsiniz.

Bunları Unutmayın

– Kapsamlı Zaman Planlaması Yapın

Farklı ülkelerdeki kullanıcılarla test yapıyorsanız, ülke saatlerini hesaba katarak zaman planlamasına normalde olduğundan çok daha fazla önem vermeniz gerekecektir. Kullanıcılarınıza gönderdiğiniz davet mesajlarında, test saatinin kendi ülkelerinin saatine göre ayarlandığından ve bunun açıklayıcı bir şekilde belirtildiğinden emin olun.

– “Simitçiii!..”

Kullanıcıların kendi mekanlarında yaptığınız testlerde, soyutlanmış bir laboratuvar ortamında olmadığınızı hatırlamanız gerekecektir. Çünkü, bir anda çalan kapı zili, evcil hayvan sesleri veya sokaktan geçen simitçi dikkatleri dağıtmak için elinden geleni yapacaktır. Sizin göreviniz, kullanıcıya gerektiği kadar özgürlük tanıyıp yine de olabildiğince testten kopmamasını sağlamak olmalıdır.

– “Beni Duyabiliyor musunuz?”

Test sırasında bu cümleyi sık sık tekrarlıyor olmanız testin akışını düşündüğünüz kadar bozmayacaktır. Aksine, bağlantınızın zayıflaması, kopması veya sesin gecikmeli olarak iletiliyor olması gibi ihtimaller düşünüldüğünde, bu cümle koskoca bir test seansını kurtarabilecek güçtedir.

Ahmet Erşanlı
UXservices – UX Designer

The post Uzaktan Kullanılabilirlik Testi Hakkında Bilinmesi Gerekenler appeared first on UXservices.

1. Anlamlı Gruplara Ayır

Formlar çeşitli input alanlarının mantıksal bir düzenle bir araya gelmesi ile oluşur. İnsan beyni karmaşık bilgileri parçalara bölerek algılama eğilimindedir. Bu basit prensip ile form tasarlarken input alanlarını anlamlı gruplara ayırmak gerekir.

Uzun bir form sayfalara ayrılmalı mı sorusunun cevabı ise bağlama göre değişir. Kullanıcı tek ekranda tüm alanları görerek, kontrol ederek ilerlemek istiyorsa tek ekran form kullanılması faydalı olacaktır. Uzun bir form gruplara ayrılması, kullanıcının form doldurmaya başlamadan önce göz atmasını da kolaylaştırır.

Gruplara ayırma yöntemi ilgili başlıklar olabileceği gibi, arka plan rengi de olabilir. İşte birkaç doğru örnek:

Aşağıdaki formda ise kullanılan zebra boyama, gözü yormaktadır.

2. Açık Bir Tamamlama Yolu Sağla

Her form, başı ve sonu belli olan bir yolculuktur. Bu yolculukta kullanıcıların aklındaki soruları tatmin edici bir şekilde cevaplamak ise tasarımcının görevidir: “Burada neyi başarmalıyım?”, “Nereden başlamalıyım?”, “Ne kadar sürecek?”, “Benden hangi bilgiler/dokümanlar isteniyor?”… Kullanıcıya iyi bir form yolculuğu sağlamanın basit iki prensibi var diyebiliriz. Bunlar;

• Düzen ile, nizam ile yani hizalamalar ile algılamayı kolaylaştır:  Bomboş bir yemek masası düşünün. Üzerinde farklı yemek tabakları, kaşıklar, çatallar, bıçaklar, baharatlıklar, soslar, peçetelik … bir sürü araç/malzeme. Tüm bunlar zihninizde random dizilmiş olarak mı canlandı, yoksa bir düzen içinde mi? Zihnimiz genellikle düzenden hoşlanır. Bir formdaki tüm elementleri de bu şekilde düşünebilirsiniz, hizalamalar olmazsa olmaz.

Hizalama deyince inputlar ve etiketlerin birbirine hizalamaları nasıl olmalı sorusu akla geliyor. Bu konuda yapılmış bir test çalışmasının sonucunu referans verebiliriz:

Matteo Penzo isimli araştırmacı 2006’da bir göz izleme testi yapar. Araştırmaya göre üste üste hizalı etiket-inputlar (top aligned), sola hizalı etiketlere göre 10 kat kadar daha hızlı okunabiliyordu.

Sağa hizalı etiket yerleşiminin avantajı input alanı ile etiketin birbirine yakın olması sebebiyle kolay eşleştirilmeleriydi. Ancak dezavantajı ise göz ile takip etmenin (quick scan) zorlaşmasıydı.

Sola hizalı etiket yerleşiminin avantajı göz ile takibin kolay olması iken, dezavantajı input alanlarına olan mesafeler sebebiyle eşleştirmenin zorlaşmasıydı.

Sonuç olarak önerilen ise, form tamamlama süresini kısaltmak istiyorsanız üst üste hizalı yerleşim tercih edin. Eğer ekranı daha efektif kullanmak istiyorsanız sağ hizalı etiket tercih edin.

• Aksiyon butonlarını konumlandırırken ergonomiye ve alışkanlıklara önem ver: Açıkça seçilemeyen aksiyon butonları çoğu zaman problematik durumlar yaratır. Kullanıcının birincil amacı bir formu tamamlamak iken, iptal, temizle, çık gibi ikincil aksiyonlar elinin altına konumlandırılarak hatalı tıklamaya teşvik edilir.

Yapılan bir araştırmada Görseldeki birincil ve ikincil aksiyon butonlarının kullanıcı testleri yapılmıştır. Buna göre göz takibine göre en optimum sonuç veren seçenek B iken, kullanıcı yorumlarına göre en çok olumlu puan verilenler ise A ve C seçenekleridir.

3. Yardımsever Ol

Bazı formları doldurmaya başlamadan önce kullanıcının hazırlık yapması gerekebilir. Kullanıcıyı buna hazırlamak ve önceden bulundurması gereken dokümanları hazırlaması için bilgilendirmek gerekir. İşte birkaç yardımseverlik örneği;

Kullanıcının aklında oluşabilecek soruyu öngörüp yanıtlamak da yardımseverlik örneğidir.

Kullanıcının aşina olmadığı terimleri açıklayıcı metinlere yer vermek de yardımseverlik örneğidir.

4. Görsel Kirliliği Azalt

Bu konuya kadarki prensipleri mükemmelce yerine getirmiş olabilirsiniz, ama karmaşık bir tasarıma sahipseniz her çaba boşa gitmiş olabilir. Bir form ekranında amaç kullanıcının odağını dağıtmadan yolculuğu tamamlamasını sağlamaksa sağa sola yukarıya aşağıya bannerlar, hava durumları, konumlamamak gerekir.

5. Doğru Form Elementleri Kullan

Form ekranlarında kullanıcının kolayca etkileşim kurabilmesi için doğru elementleri kullanmak, form elementlerini iyi tanımakla olur. Text kutuları, radio butonlar, toggle butonlar, checkboxlar, dropdown menüler… her birinin kullanım amacı iyi bilinmelidir.

Aşağıdaki görselde tüm metin kutularının aynı genişlikte konumlandığını görmektesiniz. Bu durum estetik kaygılarla yapılmış olsa da, görsel olarak kullanıcıya ip ucu vermemektedir. Kullanıcı gireceği tüm verilerin aynı hacimde olacağı algısına kapılmaktadır.

Bu prensipler ışığında şimdi daha iyi form tasarımları yapabilir, formlarınızı bu gözle değerlendirebilirsiniz.

Özge Sevindir
UXservices – Kıdemli Kullanıcı Deneyimi Tasarımcısı

The post Daha İyi Form Tasarımları için 5 Tavsiye appeared first on UXservices.

3 yöntemin de performansı sayfanın içeriğine ve amaca göre değişmektedir. Bu yazıda bu yöntemleri inceleyeceğiz ve hangi projeler için hangi metodun daha uygun olduğundan bahsedeceğiz.

Gelin hep birlikte bu metotlara göz atalım:

1- Sonsuz Kaydırma (Infinite Scroll)

E-ticaret web sitelerinin ürün listeleme sayfalarında sonsuz kaydırma fonksiyonu kullanıldığında, tüm içeriklerin aynı anda yüklenmemesi, dolayısıyla performans kaybı olmaması kullanılabilirlik açısından önemlidir. Sonsuz kaydırma, tüm kategorileri kullanıcılara hızlı bir şekilde göstermek için ideal olsa da ürün listeleri uzayıp gidince kullanışsız hâle gelmektedir.

Özellikle e-ticaret siteleri için düşünüldüğünde kullanıcıların içeriklere odaklanması istenmektedir ancak sonsuz kaydırmada kullanıcılar; sürekli listeyi tüketmeye çalıştıkları için içeriklere genellikle odaklanmakta zorlanırlar.

Sonsuz kaydırma iyi kurgulandığında kullanıcılara düzgün ve kesintisiz bir deneyim yaşatabilir. Kullanıcıların, sonsuz kaydırma yapılan web sitelerinde, “Daha fazla yükle” butonu kullandığında, daha çok ürün listesine göz gezdirdikleri A/B testi bazlı araştırmalarda tespit edildi.

Bunun yanında web sayfalarında kaydırma çubuğunun uzunluğuna dikkat edilmesi de gerekir.

Sonsuz kaydırma, ilk 50-150 arasındaki listeli ürünler için faydalı olsa da belirli bir noktadan sonra kullanıcıların içerikten kopmalarına neden olabilmektedir.

2- Sayfalandırma (Pagination)

E-ticaret sitelerinde ürün listeleme sayfalarının kullanılabilirlik testleri sırasında birçok kullanıcının sayfalandırma fonksiyonunu verimli kullanamadıkları vurgulanıyor. Test analizlerine göre, birçok kullanıcının sayfalandırma bağlantısı sebebiyle ürün listesine göz atmadığı gözlemlenmiştir.

Sayfalandırma fonksiyonda ilk olarak kullanılması hedeflenen sayfa numaralarıdır (1,2,3…10) ancak yapılan testlerde kullanıcıların büyük bir çoğunluğu sayfa numaralarını değil “önceki” ve “sonraki” tuşlarını kullanmışlardır.

3- Daha Fazla Yükle Butonu

“Daha fazla yükle”, butonu kullanıcıların, tüm listede kolay bir şekilde ürünleri incelemesini sağlamaktadır. Birleştirilmiş tek bir listeye sahip olmak, kullanıcılara hangi ürünlerin daha iyi olduğuna dair değerlendirme fırsatı sunmaktadır. Bu durum büyük ölçüde ürünlerin keşfedilebilirlik oranını artırmaktadır.

Kullanıcılar, American Eagle Outfitters gibi “Daha fazla yükle” butonu barındıran web sitelerinde, sayfalandırma yapısı yerine daha fazla yükle butonu gibi daha fazla ürünü bir arada görmeyi sağlayan bir yapı görmek istiyorlar.

Etkileşimleri Faydalı Kılabilecek Püf Noktalar

Daha Az İçerik Kullanımı

“İçeriklerinizi azaltın!”

Bir mobil ekran, web sayfasına göre çok daha küçük olduğundan, liste öğeleri ekranın büyük bir kısmını kaplar ve genel olarak sadece iki-üç öğe liste düzeninde görüntülenmektedir.

50-150 arasında bir listeniz varsa sonsuz kaydırma ürününüz için faydalı olacaktır. Ancak ürün listesi az olduğu halde, bu sayının bile bazı kullanıcılar üzerinde farklı etkiler yarattığı gözlemlenmiştir. Bazı kullanıcılar tek tek listeyi incelemek yerine tüm listelere kısaca göz gezdirme eğilimindedir, bu da kullanıcıların hiçbir ürüne odaklanamamasına sebep olmuştur.

Yavaş Kaydırma

“Kullanıcıların içerikleri sindirmesine olanak tanıyın!”

Testlerde bazı kullanıcılar, parmaklarını ekran boyunca sürükleyerek yavaş yavaş ilerlemişlerdir; bu durumda kullanıcılar, 50 ürünün listesini taramak için bile çok uzun zaman harcamışlardır.

Sonsuz Kaydırma Kısıtlamaları

“UI etkileşimlerini doğru yerlerde kullanarak tasarımlarınıza uygulayın!”

Kullanıcılar genellikle, yalnızca ekranı aşağıya doğru kaydırarak ürün listelerinde gezinebilirler. Bu etkileşime alternatif olarak yukarı, aşağı ok gibi UI elementleri de kullanılabilir.  

Sonuç

Test analizleri, hiç bir fonksiyon için “mükemmel bir sonuç” olamayacağını gösterse de e-ticaret siteleri için ideal metodun, kullanıcı kontrolüne izin veren “Daha fazla yükle” butonu kullanmak olabileceğini göstermektedir.

Sonsuz içeriklerde kaybolmamanız dileğiyle.. 🙂  

İyi okumalar…

Zeynep Kuzhan
UXservices – UX Designer

Kaynak

Baymard Enstitüsü’nün uzun süreli ve kapsamlı kullanılabilirlik testi araştırma raporu: https://baymard.com/research/ecommerce-product-lists

The post Sonsuz Kaydırma, Sayfalandırma ve Daha Fazla Yükle Butonlarının Kullanıcı Deneyimine Etkisi appeared first on UXservices.

Üye formlarındaki cinsiyet sorgusu çoğu zaman hiç düşünmeden işaretlediğimiz, özel ve neden sorulduğuna dair pek fikrimizin olmadığı sorulardır. Genellikle markalar tarafından demografik bilgi toplamak veya pazarlama gerekçeleriyle cinsiyet bilgisi alınıyor olsa da, çoğu zaman ve çoğu platformda bu bilginin kullanıcının kendisine hiçbir faydası olmamaktadır. Bu durumda; kullanıcıyla bu derece ilgisiz bir bilginin, internet üzerinden ayakkabı satın alırken bir zorunluluk hâline getirilmesinin, sistemin yeterince kullanıcı dostu olmadığının bir göstergesi olduğu yorumunu yapabiliriz.

UX Perspektifinden Cinsiyet Bilgilerinin Alınması

Kullanıcı Deneyimi uzmanları gerçekten ihtiyaç duyulmadıkça cinsiyet bilgisinin sorulmaması gerektiğiyle ilgili benzer görüşler sunmaktadırlar. Bunun nedenlerine kullanıcı deneyimi açısından bir bakalım:

1. Form hazırlarken herhangi bir soruyu neden sorduğumuzu düşünmeliyiz.

Eğer kullanıcıya veya satış işlemlerinin gerçekleştirilmesine doğrudan bir katkısı olmayacaksa, form alanında bulunan fazladan her zorunlu alanın kullanıcıyı sisteme üye olmaktan kaçırdığını unutmayalım.

2. Form üzerindeki bir sorunun yeterli sayıda cevap opsiyonuna sahip olduğundan emin olmalıyız.

Cinsiyet kavramı / algısı kadın ve erkek olarak ikiye ayrılamayacak derecede geniş bir kavram. Dünya üzerindeki farklı yaşam biçimleri de düşünüldüğünde tanımlı yüzlerce cinsiyet bulunduğunu söyleyebiliriz. Bu sebeple cinsiyetin ikiden fazla olduğu seçenekler üzerinde durulmalı veya bu soru tamamen formdan kaldırılmalıdır. Ayrıca kendini herhangi bir cinsiyete ait hissetmeyenler veya günlük hayatında hali hazırda cinsiyetiyle ilgili ayrımcılık yaşayan kişilerin bu durumla tekrar yüzleşmesi genellikle can sıkıcı olmaktadır.

Neler Yapılabilir?

Resmi hizmetler için kimlik üzerinde yazan cinsiyet, sağlık hizmetleri için biyolojik cinsiyet veya sosyal platformlar ve kişiselleştirilmiş arayüzler kullanan sistemler için cinsiyet bilgisi sormak gerekebilir. Demografik bilginin çok önemli olduğu bazı özel durumlar için de daha doğru bir yaklaşımla cinsiyet sorgulaması yapılabilir. Neler yapılabileceğine bazı örnekler ışığında bakalım;

Neden Sorduğunuzu Belirtin:

*Info: Cinsiyet bilginizi, deneyiminizi kişiselleştirmek için kullanıyoruz. Alternatif olarak…
Pinterest’in cinsiyet sorusuyla ilgili gelişiminin hikayesine buradan ulaşabilirsiniz.

Kullanılabilirlik kriterlerine göre hata mesajı yayınlayan bir sistemin kullanıcısına bu hatanın nereden kaynaklandığını açıkça söylemesi önerilir. Bu gibi durumlarda sistemin olabildiğince şeffaf olması, kullanıcının doğru olmayan başka düşünceler üretmesini veya sistemi tamamen kapatmasını engellemektedir. Aynı şekilde cinsiyet sorgusu da; eğer gerçekten ihtiyaç duyuluyorsa hangi sebeplerle istenildiği kullanıcıyla açıkça paylaşılarak sorulabilir.

Cinsiyet Seçeneğini Arttırın:

Facebook, 2014 yılında 56 farklı cinsiyet tanımını kullanıcılarının erişimine açmıştı, yıllar içerisinde bu sayı 71’e kadar ulaştı. Sosyal platformlar için güzel bir öneri olarak ele alınabilir.

Seçim Yaptırmayın:

UX uzmanı Kylie Jack cinsiyet bilgisinin gerekli görüldüğü durumlar için kullanıcının kendi tanımıyla giriş yapabileceği, seçeneksiz metin girişli bir form alanı kurgusunu öneriyor. Kylie Jack’in formlardaki cinsiyet sorgusuyla ilgili diğer bazı durumlar için getirdiği çözümlere buradan ulaşabiliriz.

#genderUX

Ahmet Erşanlı
UXservices – Kullanıcı Deneyimi ve Kullanılabilirlik Uzmanı

The post Formlarda Cinsiyet Soruları Nasıl Sorulmalı? appeared first on UXservices.

Kullanılabilirlik araştırmalarında doğru değerlendirmeler yapabilmek için genellikle kullanılabilirlik heuristic’leri olarak adlandırdığımız, tasarım prensiplerine başvurulur ve bunlardan en yaygın olarak kullanılanı çoğumuzun bildiği Nielsen Norman Grubu’nun 10 Usability Heuristics (1995) adlı çalışmasıdır.

Bu tasarım prensipleri seti, her ne kadar araştırmacıların geniş çapta iyileştirmeler bulabilmelerine imkan veriyor olsa da; alternatif setleri ve sistemleri incelememizde de fayda var.

Bilişsel Boyut Modeli

Kullanılabilirlik araştırmalarımızda kullandığımız Heuristic’leri Thomas Green tarafından 1996 yılında hazırlanan bilişsel boyut modeli ile zenginleştirebiliriz. Bu model daha çok programlama dili için kullanılıyor olsa da, kullanılabilirlik alanına uyarlandığında da doğru sonuçlar veriyor.

Bu modelin kapsadığı 14 temel tasarım prensibine daha yakından baktığımızda en az Nielsen Norman grubun hazırladığı prensipler kadar besleyici olduğunu ve farklı bir takım durumlara da göz kırptığını görüyor olacağız.

Bilişsel Boyut Modeli’nin 14 Kullanılabilirlik Prensibi:

1. Kıvam [Viscosity]

Sıvılarda kıvamı belirten bu terim, bilgi teknolojileri düşünüldüğünde sistemin akış hızını belirtiyor. Kullanıcıların bir işlemi yapmak için harcadıkları efor ve zaman ne kadar fazlaysa ürünün kıvamı o derece yoğun olacaktır. İyi bir kullanıcı deneyimine sahip olmak için ürünün olabildiğince az kıvamlı / akışkan olması gerekir.

2. Görünürlük [Visibility]

Görünürlük, kullanıcıların amaçladıkları işlemi tamamlamak adına ihtiyaç duydukları ögelerin konumunu ne derece kolaylıkla bulabildiklerini ölçer. Sistemin, bilgiyi saklamadan açıkça kullanıcıya sunuyor olması kullanıcının bilişsel yükünü arttırmamak adına önemlidir. Kullanıcıların bilgiye ulaşma süreleri arttıkça sistemin görünürlüğü azalarak, kullanıcı memnuniyeti düşecektir.

3. Olgunlaşmamış Karar [Premature Commitment]

Kullanıcıların bir karar vermeden önce bu kararlarıyla ilgili bütün gerekli bilgiye ulaştıklarından emin olmalıyız. Yeterli bilgi verilmeden kullanıcıdan bir kararı onaylanması beklenirse, bu durum “olgunlaşmamış karar” olarak adlandırılır.

Örneğin e-ticaret sitelerinde satın alma sırasında ögelerin doğru bir sırada dizilmesi gerekmektedir. Fiyat bilgisini bilmeyen kullanıcıdan ürünü satın almasını istemek yanlış olacaktır.

4. Gizli Bağıntılar [Hidden Dependencies]

Site üzerindeki iki öğe birbirine bağlı olarak değişiyorsa, bu bağlılık açık olmalıdır. Kullanıcıya bu işlemi yaptığında diğer ögelerin de bundan etkileneceği bilgisinin verilmesi gerekmektedir.

5. Rolün Dışavurumu [Role-Expressiveness]

Sistem üzerindeki herhangi bir elemanın ne işe yaradığı başka bir bilgiye gerek kalmadan kullanıcı tarafından anlaşılabilir olmalıdır. Site üzerinde kullanılan bir simge, sembol, ifade kendini açıkça ifade edebilmelidir. Böylelikle kullanıcının bilişsel yükü azalacaktır. Bu durum öz-açıklayıcılık olarak da ifade edilebilir.

6. Hata Yapma Eğilimi [Error-Proneness]

Sistem üzerinde kullanılan terimler ve semboller kullanıcının hata yapma eğilimini belirler. Açık ifadeler kullanılarak yapılandırılmış diyalog kutuları kullanıcıların hata yapma eğilimini azaltacaktır. Bunun tam tersi durumlar ise kullanıcının kafa karışıklığı yaşamasına yol açacaktır. Örneğin yeşil bir “İPTAL ET” butonu kullanıcıları hata yapmaya itecektir.

7. Soyutlama [Abstraction]

Sistem üzerinde benzer özellik gösteren bir takım ögelerin, akışı hızlandırmak ve ögenin anlaşılabilirliğini arttırmak için gruplanması durumudur. Soyutlama aynı zamanda etkileşimin şeklini değiştirerek, gelişmesini sağlamaktadır.

8. İkincil Eleman [Secondary Notation]

Arayüz üzerindeki bir ögenin kullanıcılara ekstra bilgi sağlamak veya anlamı güçlendirmek için ikincil bir elemanla desteklenmesi durumudur. İkincil elemanlar, asıl elemanın bir parçası değildir ve anlamı değiştirmez, yalnızca anlamı güçlendirirler. Örneğin metin yanında ikon kullanımı bu duruma bir örnektir.

9. Doğru Eşleştirme [Closeness of Mapping]

Sistem içerisindeki arayüz elemanlarının yaptıkları işlemin sonucunu doğru belirtiyor olması gerekir. Başka bir deyişle kullanılan ifadeyle yapılan işlem birbiriyle eşleşmelidir. Örneğin “TÜM ÜRÜNLER” seçeneği “ÇOCUK ÜRÜNLERİ” sayfasına yönlendiriyorsa, burada doğru bir eşleştirmeden söz edilemez.

10. Tutarlılık [Consistency]

Tutarlı elemanlar, kullanıcıların sistem içerisinde gezinirken bu elemanları kolayca tanımasını sağlarlar. Örneğin aynı işleve sahip elemanların farklı sayfalarda aynı gösterim biçiminde yer alıyor olması kullanıcının bilişsel yükünü azaltarak, öğrenilebilirlik ve bulunabilirliği arttıracaktır.

11. Karmaşık Anlatım [Diffuseness]

Sistem üzerinde kullanılan dilin oldukça yalın, sade ve kolay anlaşılır olması gerkir. Herhangi bir durumu anlatmak için ne kadar az kelime ve alan kullanılırsa kullanıcı deneyimi açısından o kadar iyi olacaktır. Sayfanın fazla uzun olması, ikonların çok büyük olması gibi durumlar da kullanıcıları zorlayacaktır.

12. Zihin Yorucu İşlemler [Hard Mental Operations]

Kullanıcının bilişsel yükünü arttıracak tüm işlemler kullanıcı için zorlayıcı niteliktedir. Sistem bir işlemi gerçekleştirmeyi karmaşıklaştırıyorsa ve örneğin kullanıcılar bu işlemi yaparken başka bir yere not alıyorsa bu durum sistemin zor kullanıldığının bir işaretidir.

13. Öngörü [Provisionality]

Kullanıcıların bir işlemi yapmaya karar vermeden önce, bu kararın getireceği değişiklikleri önceden görebiliyor olmasıdır. Bu durum olgunlaşmamış karar durumunu da azaltmaktadır.

14. Süreç İçi Değerlendirme [Progressive Evaluation]

Sistemin kullanıcının bulunduğu süreç içerisinde kullanıcıya geri bildirim sağlama durumunu ölçer. Kullanıcı sistem üzerinde bir işlem yaparken, nasıl bir ilerleme kaydettiğini ve daha ne kadar yolu olduğunu bilmek isteyecektir. Örneğin, uzun okuma parçaları için yazının ne kadarının okunduğu ve daha ne kadar okunması gerektiğini kullanıcıya doğrudan haber veren sistem doğru bir kullanıcı deneyimine sahip olacaktır.

(Kaynak)

Ahmet Erşanlı
UXservices – Kullanıcı Deneyimi Tasarımı & Kullanılabilirlik Uzmanı

The post Bilişsel Boyut Modeli Nedir? appeared first on UXservices.

Aklınıza ilk gelen zanlı yazılımcı mı? Eğer bu şekilde düşünüyorsanız yanılıyorsunuz deriz. 10 yılı aşkın süredir Keytorc olarak, yurtiçi ve yurtdışında gerçekleştirdiğimiz danışmanlık ve dış kaynak kullanımı projelerinde edindiğimiz tecrübeler ışığında yukarıdaki soruya, bu kitapla daha geniş bir açıdan bakmanızı sağlıyor olacağız. Bu sayede BT projelerinde başarının veya başarısızlığın tek kaynağının kodlama ve kodu geliştiren yazılımcılar olmadığını; yazılım testi, iş analizi ve kullanılabilirliğe de çok fazla işler düştüğünü görüyor olacaksınız.

İlk iki baskısının kısa sürede tükenmesi üzerine, güncellenmiş 3. baskısını yapan kitap; test mühendisi, iş analisti ve kullanılabilirlik uzmanı, BT projelerinde başarılı olmak isteyen ya da benzeri alanlardaki bilgilerini artırmak isteyen herkes için eşsiz bir kaynak oluşturmaktadır. Kitap ayrıca ISTQB® ve CBAP® sınavlarına yardımcı kaynak niteliğindedir.

Kitapta bulunan konu başlıkları:

– Olimpiyatlarla Yazılım Testinin Ne İlgisi Var?
– İş Analistleri Ekran Tasarımı Yaparlar mı?
– Kullanıcı Kabul Testini Yaptık, Peki Kullanılabilirlik Testine İhtiyacımız Var mı?
– Şirketinizdeki Superman, Spiderman ve Ironman’ler Kim Biliyor musunuz?
– Test Otomasyonu Sihirli Değnek mi?
– Grafik Tasarımcılar ile Kullanılabilirlik Uzmanları Aynı Kişiler midir?
– Dış Kaynak Kullanımı ile Askerliğin İlişkisi Nedir?
– Akrabalık İlişkileriyle Yazılım Testinin Ortak Paydası Nedir?
– Mobil Uygulamamıza Web Sitemizdeki Tüm Fonksiyonaliteyi Koymak Zorunda mıyız?
– Kullanılabilirlik ve Kullanıcı Deneyimi Arasındaki Fark Nedir?
– İş Analistlerinin Proje Yönetimindeki Rolü Nedir?

The post “Yazılım Testi – İş Analizi – Kullanılabilirlik” Türkçe Kitabımızın 3. Baskısı Yayınlandı! appeared first on UXservices.

Lazy Sign-Up

Lafargue ile Tembellik Hakkı’nı tartışmak ister miydiniz, onu bilemiyoruz. Ama tembel işi kayıt/giriş fonksiyonlarının çoğu etkileşimi kolaylaştırdığını sanıyoruz ki tartışmaya pek gerek yok.

Lazy sign-up -yani sosyal medya hesaplari ile üyelik- ile ziyaretçilerin üyelik formuyla vakit geçirme zahmetini kaldırıyor ve dolayısıyla ziyaretçi platformun dehlizlerine daha hızlı dalarak conversion rate’leri olumlu yönde etkiliyor.

Projelerimizde bazı kullanıcıların aşağıdaki gibi sebeplerle üyelik formlarını doldurmaktan kaçındığını gözlemliyoruz:

“Sana güvenebilir miyim?”

Her ne kadar sosyal medya API’ları daha fazla bilgi alma yeteneğine sahip olsa bile, formlarda soruların açık biçimlerde sorulması nedeni ile birçok kullanıcı “Bu kadar bilgimi ne yapacaklar?”, “Bu da mı zorunlu bilgi?”, “Numaramı verirsem mesaj yağmuru başlar.” gibi düşüncelere kapılabiliyorlar. Hatta doğrulanamayacak bilgileri hatalı biçimde girerek database’inizde çıkarması kolay olmayan lekeler yaratabiliyorlar.

“Hangi birini aklımda tutayım?!”

Günden güne artan kullanıcı adları ve şifreleri hafızada tutmak zorlaşıyor, belki birçoğumuz aynı şifreleri kullanmayı tercih ediyoruz ama bu da ayrı tehlikeler taşımakta.

“Bir daha kim bilir ne zaman geri geleceğim”

Sık alışveriş yapmadığı bir web sitesinden satın alma yapacak kullanıcı üyelikle uğraşmak istemiyor.

Genel kanıyı destekler şekilde kendi projelerimizde de lazy sign-up işleminin yeni üyelik ve conversion oranlarını pozitif etkilediğini görüyoruz. Fakat unutmamak gerekir ki, sosyal medya kullanmayan veya buradaki bilgilerini paylaşmak istemeyen kullanıcılar için daima bir sign-up formu seçeneği bulundurmakta fayda var.

Ziyaretçiyi Hareketlendiren Farklı Etkileşimler

Sevdiğiniz birine, onun ilgi alanına giren fakat sizin pek de aşina olmadığınız bir hediye almaya karar verdiyseniz biraz yardım almak işinize yarayabilir. Böyle bir amaçla bir mağazaya girdiyseniz, “soran gözlerle” etrafa bakışlarınızı yakalayacak iyi bir satış danışmanı sizin süper bir Zebra olduğunuzu (bkz. Selling to Zebras) hemen sezip, en uygun ürünü almanızı sağlamak için yardımcı olmak üzere yanınıza gelecektir.

Dijital ticaret platformlarında bu geleneksel ve güzel etkileşim, genellikle yerini search ya da browse gibi tek yönlü iletişimlere bırakır. Bu tasarım ne aradığından pek emin olmayan kullanıcılara ihtiyaçları olan temel yönlendirmeleri sağlayamayacaktır. Haliyle kullanıcı istediği o bilinmeyen ürünü sitenizde bulamayacak; muhtemelen önce Google’a, sonra çeşitli forumlara savrularak konudan (ve tabii ki siteden) uzaklaşacaktır.

Fakat TheWhiskyExchange.com’daki ‘Gift Finder’ gibi oldukça basit sayılabilecek bir rehber ile bu ihtiyaca eğiliyor ve kafası karışık zebraları birkaç adımda uygun ürünlere yönlendiriyor.

Bağlamsal Fotoğraflar

Özellikle niş alanlara odaklanmış e-ticaret platformlarının önem vermesi gerektiğini düşündüğümüz bir diğer konu ise ürün fotoğrafları. Örneğin bir spor çantasının Lightbox’ta çekilmiş bir fotoğrafı ve aynı çantanın içinden dökülen spor malzemeleri ile çimler üzerinde göstermenin yarattığı etkinin farklı olduğu çok açıktır.

Biz projelerimizde bu tip seçimleri Persona’lar doğrultusunda yaparak conversion artışı yakalandığını birçok defa deneyimledik. Ve tahmin edersiniz ki bunlardan “Doğru olan bu, yanlış olan ise şudur!” gibi bir anahtar ise maalesef yok.

Mesela Belroy, ürün fotoğraflarını kullanım alanları içine koyulabilecek objelerle birlikte sunar. Böylece insanlara hem ürün ve nesnelerin boyutlarının karşılaştırabilmesi sağlanır hem de ürüne dokunma ve hissetme algısı yaratılır.

Fakat Zara ise, “stüdyo fotoğrafı” formatını daha fazla kullanır.

Favorilerime Ekle, Ya Sonra?

Birçok e-ticaret sitesinde favori listesi oluşturma (wishlist) imkanı vardır. Wishlist’ler hem kullanıcı hakkında daha çok ve direkt bilgi edinmek hem de kampanya verimliliğini arttırmak için yaygınlıkla kullanılan verimli araçlardandır. Bildiğiniz üzere birçok global aktör de bu uygulamaya sahiptir.

Fakat her alanda olduğu gibi ufak iyileştirmeler burada da yapılabiliyor. Örneğin wordery.com herhangi bir ürün wishlist’inize ilk kez eklenirken ‘Fiyatı düşünce haber ver’ ve ‘3 aydan fazla süre unutursam hatırlat’ gibi seçenekler sunarak deneyimi her iki taraf için daha verimli hale getirebiliyor.

Diğer bir güzel uygulama ise Add to Amazon Wishlist adlı Google Chrome eklentisi olduğunu söyleyebiliriz. Bu eklentiyle herhangi bir web sitesindeki ürünleri Amazon hesabınızdaki whishlist’inize ekleyebiliyorsunuz.

–

Jeff ve Ched Koser tarafından kaleme alınan Selling to Zebras kitabının ilk chapter’ına şuradan ücretsiz ulaşabilirsiniz.
Lafargue’ın The Right to Be Lazy kitabına şuradan ulaşabilirsiniz.

Özge Sevindir
UXservices – Kullanıcı Deneyimi ve Kullanılabilirlik Uzmanı

The post E-Ticaret’te Daha İyi Kullanıcı Deneyimi İçin Öneriler appeared first on UXservices.